\

Ossabaw Island Hog partner in strijd tegen obesita

Ossabaw Island Hog partner in strijd tegen obesitas

28 jul 2020

Vakblad Varkensbedrijf - juli 2020

‘Ik hou van varkens. Honden kijken naar ons op, katten kijken op ons neer, maar varkens beschouwen ons als hun gelijke.’ Wijze woorden van Winston Churchill, Brits premier tijdens WOII. In het licht van deze uitspraak gaan we dieper in op één van de gelijkenissen tussen het varken en de mens en een nuttige toepassing ervan: het varken als leverancier van organen, hormonen of de studie er van.

Varkensinsuline (en ook die van koeien en paarden) lijkt sterk op die van de mens en werd tot de jaren ’80 routinematig gebruikt om patiënten met diabetes te behandelen. Dat verminderde toen de synthetische varianten op de markt kwamen. Dit verhinderde het varken niet om op een ander vlak van belang te worden voor diabetespatiënten. In de VS loopt er name­lijk een varken rond dat uitermate geschikt blijkt als modelorganisme voor diabetes type II: het Ossabaw Island varken.

Suikerziekte

Bij diabetes type II produceert het lichaam wel nog insuline (in tegenstelling tot type I), maar onvoldoende om de receptoren in het lichaam van de juiste signalen te voorzien. De ziekte heeft te maken met erfelijke aanleg, maar wordt voornamelijk veroorzaakt door over­gewicht en een gebrek aan lichaamsbeweging. Het is dan ook de meest voorkomende variant van diabetes, zeker in landen met een fastfood­cultuur en overvloedig gebruik van suikerrijke frisdranken.

Gen voor vetopstapeling

Aanleg voor het al dan niet gemakkelijk opsta­pelen van vetreserves blijkt samen te hangen met het zogenaamde ‘thrifty gene’. Dat gen is gelinkt aan een verhoogde vetaanzet bij een continue beschikbaarheid aan voedsel. Bij bevol­kingsgroepen die voor hun voedsel eeuwenlang afhankelijk zijn geweest van de grillen van de natuur, was dit gen van levensbelang om te overleven tijdens perioden van schaarste. Wie gemakkelijkst vet kon opstapelen in periodes van overvloed had de meeste kans te over­leven in periodes van schaarste. Wanneer deze mensen in contact komen met de Westerse markt van overconsumptie, wordt er echter continu vet aangezet. Resultaat: overgewicht, obesitas, diabetes type II en bijhorende cardio­vasculaire problemen.

Ossabaw Island varken

Het Ossabaw Island varken heeft een gelijk­aardig ‘thrifty gene’. Het leeft al sinds de Spaanse kolonisatie geïsoleerd op het gelijkna­mige eiland voor de kust van de staat Georgia, VS. De Ossabaw­varkens stammen rechtstreeks af van de varkens van de kolonisten. Ze vertonen grote genetische gelijkenissen met de Iberische varkens. De isolatie op het eiland zorgde er niet alleen voor dat de varkens kleiner werden, maar ook dat ze meer afhankelijk werden van wat er op het eiland te vinden was.

Dieren met een verhoogde vetaanzet konden makkelijker overleven in tijden van schaarste, wat resulteerde in de ontwikkeling van een ‘thrifty gene’. Worden deze dieren ad libitum gevoederd, dan zullen ze in een mum van tijd obesitas en diabetes type II ontwikkelen. Ze zijn dus niet alleen zeer geschikt om de vetop­stapeling te bestuderen maar ook om, van zodra ze uitgevast worden, de aanmaak van insuline gebruikt om deze vetreserves weg te werken, in kaart te brengen. Deze dieren ondergaan voor­namelijk testen met al dan niet ongelimiteerd voeder met verschillende samenstellingen. Een betere kennis hier verkregen, kan dan gebruikt worden in modellen voor de behandeling van obesitas bij mensen.

 

Kenmerken

De huidige populatie wordt gekenmerkt door een lange snuit, rechtopstaande oren en een lange borstelharige vacht. De dieren worden niet groter dan 50 cm schofthoogte en wegen op volwassen leeftijd niet meer dan 90 kg. Het vlees vertoont dezelfde eigenschappen als dat van het Iberisch varken: donker, vetrijk en zeer smaakvol. De dieren worden bij voorkeur exten­sief gehouden en zijn aangepast aan zoutrijke diëten typisch voor kustgebieden. Ze zijn ook van groot belang voor evolutiebiologen die het effect van isolement op evolutie bestuderen.

Ondanks het duidelijke belang van het Ossabaw Island varken voor verschillende takken van de wetenschap is het ras toch bedreigd. Het wordt weliswaar ook al gekweekt onder gedomesti­ceerde vorm op het vasteland, maar er wordt geopperd om de wilde variant te verwijderen van Ossabaw Island. De afgelopen 500 jaar zette het immers het hele ecosysteem van het eiland om z’n kop. Als de varkens er weg zijn, kan de ‘oorspronkelijke’ natuur zich daar herstellen, is de gedachte. Ziedaar, nog een punt van gelij­kenis met... de mens.

Dit artikel is afkomstig uit het vakblad Varkensbedrijf. Het hele artikel lezen? Vraag hier een proefnummer aan! 

Tekst: Geert en Toon Rombouts

Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen

Onderzoek naar kwaliteitsafwijking in ham

Onderzoek naar kwaliteitsafwijking in ham

20 jul 2020 Vakblad Varkensbedrijf - juli 2020
Onderzoek naar kwaliteitsafwijking in ham
Belgisch onderzoek: Ontsmetting zorgt niet voor re

Belgisch onderzoek: Ontsmetting zorgt niet voor resistente bacteriën

13 mrt 2020 Bericht
Belgisch onderzoek: Ontsmetting zorgt niet voor resistente bacteriën
Onderzoek mineralenconcentraat verlengd

Onderzoek mineralenconcentraat verlengd

10 feb 2020 Bericht
Onderzoek mineralenconcentraat verlengd


Vakpartner nieuws

‘Opfok mag meer aandacht krijgen’, aldus dierenart

‘Opfok mag meer aandacht krijgen’, aldus dierenarts Lydie van den Crommenacker-Konings

3 jul 2020 Bericht MSD
‘Opfok mag meer aandacht krijgen’, aldus dierenarts Lydie van den Crommenacker-Konings
Leren van anderen loont volgens Michel van Aert

Leren van anderen loont volgens Michel van Aert

12 jun 2020 Bericht MSD
Leren van anderen loont volgens Michel van Aert
‘Je hoeft niet ziek te zijn om beter te worden’

‘Je hoeft niet ziek te zijn om beter te worden’

26 mei 2020 Bericht MSD
‘Je hoeft niet ziek te zijn om beter te worden’

Bezoek onze vakpartners

COOKIE INFORMATIE

Voor een volledige werking van deze website wordt gebruik gemaakt van cookies.
Meer informatie over cookies > Accepteren Verder zonder cookies