Studies bij varkens en andere zoogdieren geven ons inzicht in de invloed van obesitas bij de moeder op de gezondheid van haar kinderen. In een literatuurstudie vergeleken onderzoekers van de University of Oregon de resultaten van verschillende studies bij muizen, schapen, varkens en apen over dit onderwerp. Omdat men bij de verschillende diersoorten vergelijkbare resultaten vond, nemen de onderzoekers aan dat de bevindingen ook van toepassing zijn op de mens.
Het uitvoeren van studies bij dieren heeft heel wat voordelen. Ten eerste is het bij mensen moeilijk om bepaalde variabelen binnen de studie te controleren, zoals het dieet en de calorieopname. Ook laten dierstudies toe om weefsel van de foetus te onderzoeken. Bij muizen kan men door hun korte levensduur snel resultaten verkrijgen. De ontwikkeling van deze zoogdieren verschilt echter nogal van die van de mens. Schapen, varkens en apen kennen daarentegen een ontwikkeling die meer op die van de mens lijkt. Zo lijkt het metabolisme van vetten en koolhydraten bij varkens erg op dat van de mens. Bovendien zijn minivarkens, net zoals de mens, bij overvoeding gevoelig voor insulineresistentie.
De wetenschap is het erover eens dat obesitas en een vet- en suikerrijk dieet bij de moeder tijdens de zwangerschap verband houden met een hoger risico op overgewicht en het vroegtijdig ontstaan van diabetes type 2 bij het kind. De achterliggende mechanismen zijn echter nog niet volledig beschreven. Men vermoedt dat de mitochondriën een rol spelen bij dit verhoogde risico. Zij voorzien onze cellen van energie uit voedingsstoffen en spelen ook een rol in onze stressrespons. Een verminderde werking van mitochondriën zou verantwoordelijk kunnen zijn voor diabetes, leveraandoeningen en hart- en vaatziekten.
In de verschillende dierstudies vond men inderdaad vergelijkbare resultaten. Een vet- of suikerrijk dieet tijdens de dracht veroorzaakte veranderingen in de mitochondriën in de skeletspieren en het hart van de foetus. De mitochondriën waren groter, kwamen in grotere of kleinere aantallen voor en veroorzaakten meer oxidatieve stress. Sommige veranderingen hadden bovendien nog steeds een impact bij volwassen nakomelingen. Zo verliepen de splitsing en fusie van mitochondriën in de cel niet normaal, wat leidde tot gefragmenteerde netwerken. Ook vond men meer vetopstapeling in de cellen. Deze wijzigingen in de werking van de mitochondriën kunnen vervolgens verscheidene cardiometabole ziekten, zoals diabetes, lever- of hartaandoeningen, veroorzaken.

Samenstelling: Gerben Hofman




