De fosfaatbemesting op bedrijven in het derogatiemeetnet is sinds 2015 vrijwel geheel afkomstig uit dierlijke mest, terwijl in de jaren ervoor ook nog bijna 3 kg/ha afkomstig was uit fosfaatkunstmest. De totale fosfaatbemesting vertoont een dalende trend in de periode 2006-2017.
Fosfaatbemesting gedaald
De totale fosfaatbemesting voor alle bedrijven in het derogatiemeetnet vertoont in de periode 2006-2017 een dalende trend (-20%), van gemiddeld 98 kg/ha in 2006 naar 78 kg/ha in 2017. Deze trend is in alle regio’s zichtbaar, behalve in de Lössregio. In de Lössregio schommelde de totale fosfaatbemesting in de periode 2006 tot en met 2017 en is er geen dalende trend. Wel was de totale fosfaatbemesting in met name 2016 maar ook in 2017 fors lager dan in alle voorgaande jaren vanaf 2006. De afname van de fosfaatbemesting is het gevolg van een daling van de toelaatbare fosfaatbemesting per hectare door verlaging van de fosfaatgebruiksnormen en het per 2010 afhankelijk maken van de fosfaatgebruiksnormen van de fosfaattoestand van de bodem (Pal-getal bij grasland en Pw-getal bij bouwland). In de periode 2009-2014 geldt voor bedrijven uit het derogatiemeetnet dat de fosfaatbemesting gemiddeld voor 96% bestond uit dierlijke mest. In 2006 lag dit aandeel gemiddeld genomen nog op 89%. Oorzaak hiervan was een daling van de fosfaatkunstmestbemesting van 10 kg/ha in 2006 naar 3 kg/ha vanaf 2009. Sinds 15 mei 2014 mag op derogatiebedrijven geen fosfaatkunstmest meer worden gebruikt. Het aandeel fosfaatbemesting uit dierlijke mest is daardoor verder toegenomen tot gemiddeld 99% vanaf 2015. De fosfaatbemesting uit overige organische mest is zeer beperkt op bedrijven in het derogatiemeetnet en betrof gemiddeld over de jaren slechts een halve kg fosfaat per hectare.
Fosfaatgebruik nadert fosfaatgebruiksruimte
De gemiddelde fosfaatgebruiksnorm op bedrijven in het derogatiemeetnet daalde in de periode 2006-2017 van 108 kg/ha naar 84 kg/ha. Deze daling van 22% is sterker dan die van de fosfaatbemesting met 20%. Hierdoor nam het verschil tussen de fosfaatgebruiksnorm en de fosfaatbemesting af van ongeveer 10 kg/ha in 2006 tot 2 à 4 kg/ha in de periode 2010 tot en met 2014. Sinds 2015 is het verschil tussen de fosfaatgebruiksnorm en de fosfaatbemesting weer toegenomen. Vermoedelijk komt dit doordat de stikstofgebruiksnorm voor dierlijke mest op bedrijven in het derogatiemeetnet gemiddeld genomen meer beperkend was dan de fosfaatgebruiksnorm. In tegenstelling tot de voorgaande jaren mocht de resterende fosfaatgebruiksruimte niet meer worden ingevuld met fosfaatkunstmest.
