Inzicht in ziekteverwekkers bij luchtwegproblemen
Bij luchtwegproblemen bij vleesvarkens kunnen verschillende ziekteverwekkers een rol spelen. Inzicht in welke ziekteverwekkers betrokken zijn, vormt een essentiële eerste stap om tot een gerichte aanpak te komen. Om dit inzicht te bieden, ontwikkelde Ceva het CLP+ onderzoek. Deze methode combineert de beoordeling van longletsels aan de slachtlijn met aanvullend laboratoriumonderzoek om de aanwezige ziekteverwekkers te identificeren. In dit artikel worden de belangrijkste resultaten van dit onderzoek samengevat.
Het CLP+ longonderzoek uitgelegd
Het CLP+ onderzoek combineert een systematische beoordeling van longletsels aan de slachtlijn met de detectie van respiratoire ziekteverwekkers in longweefsel via PCR-analyse. In het slachthuis worden de longen van slachtvarkens geëvalueerd volgens de Ceva Lung Program (CLP) scoremethode. Per koppel worden vervolgens gemiddeld vijf aangetaste longen geselecteerd. Bij deze longen wordt een stukje longweefsel verzameld ter hoogte van de overgang tussen gezond en ziek weefsel.
Welke ziekteverwekkers worden opgespoord?
De verzamelde monsters worden in het laboratorium onderzocht op de aanwezigheid van de belangrijkste respiratoire ziekteverwekkers. Hierbij wordt gescreend op:
- Actinobacillus pleuropneumoniae (APP)
- Mycoplasma hyopneumoniae (M. hyo)
- PRRS-virus,
- Influenzavirus (griep)
- porcine circovirus type 2 (PCV2 of circovirus)
Wanneer circovirus en/of influenzavirus in hogere concentraties worden aangetoond, volgt aanvullend een typering van deze virussen.
Longweefsel wordt geanalyseerd op de aanwezigheid van de meest voorkomende respiratoire ziekteverwekkers: APP, M. hyo, PRRS, influenza en PCV2
Mycoplasma en circovirus spelen een sleutelrol
In totaal werden 459 varkensbedrijven met milde tot ernstige luchtwegproblemen onderzocht met de CLP+ methode.¹ Deze bedrijven waren verspreid over Nederland, België, Duitsland en Oostenrijk. De PCR-resultaten tonen aan dat Mycoplasma hyopneumoniae en PCV2 het vaakst aanwezig zijn in longweefsel. Zo testte 77% van de bedrijven positief voor M. hyo en 49% voor PCV2. Daarnaast werd PRRS aangetoond op 40% van de bedrijven, gevolgd door APP (9%) en het influenzavirus (5%).
Respiratoire ziekteverwekkers teruggevonden in longen van varkens met longontsteking
Waarom griep vaak onderschat wordt
Dat het griepvirus slechts bij 5% van de onderzochte bedrijven werd aangetoond, betekent niet dat de impact ervan beperkt is. Griepinfecties verlopen op individueel dierniveau namelijk kort (meestal 5 tot 7 dagen) en treden vaak op jongere leeftijd op. Daardoor is het virus tegen de slachtleeftijd vaak niet langer aantoonbaar in de longen. 2
Om de rol van griep bij luchtwegproblemen goed in kaart te brengen, is het verstandig om op het bedrijf aanvullend neusswabs of speekselmonsters te verzamelen voor PCR-onderzoek bij dieren van verschillende leeftijden
Meerdere infecties tegelijk: eerdere regel dan uitzondering
Luchtwegproblemen bij varkens zijn zelden het gevolg van één enkele ziekteverwekker. Meestal gaat het om een samenspel van verschillende ziekteverwekkers die elkaar bovendien kunnen versterken in hun schadelijk effect. Uit het onderzoek blijkt dat vooral mycoplasma en circovirus vaak samen voorkomen in longen met longontsteking. In bijna één op vier bedrijven (23%) werd deze combinatie vastgesteld. Ook een gelijktijdige infectie met mycoplasma en PRRS kwam regelmatig voor (15%), terwijl in eveneens 15% van de bedrijven een drievoudige infectie met mycoplasma, circovirus en PRRS werd aangetoond.
Meest aangetroffen menginfecties in longen van varkens met longontsteking
Conclusie: gerichte aanpak vereist inzicht in meerdere ziektewekkers
De resultaten van het onderzoek tonen aan dat luchtwegproblemen bij varkens meestal multifactorieel zijn, waarbij verschillende ziekteverwekkers elkaar versterken. Vooral mycoplasma en circovirus komen frequent en vaak samen voor in aangetaste longen. Een doeltreffende aanpak vraagt daarom om gerichte aandacht voor deze sleutelpathogenen, ondersteund door diagnostiek om de infectiedruk goed in kaart te brengen.
Breng de longgezondheid van uw varkens in kaart
Inzicht krijgen in de longgezondheid van uw varkens? Laat een CLP+ onderzoek uitvoeren!
Vraag ernaar bij uw dierenarts of neem contact op met Ceva.
Bronnen
1. Cvjetkovic et al. (2026). Updated regional assessment in four European countries of PRDC pathogens using lung lesion scoring and screening PCR. Proceedings of the 28th International Pig Veterinary Society Congress.
2. Torremorell (2015). Duration of influenza infections in weaned pig populations. Pig 333, https://www.pig333.com/articles/duration-of-influenza-infections-in-weaned-pig-populations_9735/
