“Het scheelt een extra handeling en een stressmoment”

Veel Nederlandse varkenshouders kijken met spanning naar 2030, het jaar waarin staarten bij biggen in principe intact moeten blijven. Voor Aron van Selst van varkensbedrijf Selva BV uit Wintelre is werken met lange staarten inmiddels dagelijkse praktijk. Zijn bedrijf met DanBred zeugen en de DanBred Duroc eindbeer doet dit al vijf jaar succesvol, vertelde hij onlangs tijdens het DuRock Event van DanBred en Klasse KI in Son.

De overstap naar lange staarten op het gesloten bedrijf in Wintelre ging geleidelijk. “We deden altijd al maar de helft van de staart eraf. De andere helft lieten we intact. Dat zag er gewoon mooi uit en we hadden er nooit last van. Toen 2030 in beeld kwam, zijn we met de dierenarts en een technisch adviseur om tafel gegaan om te kijken hoe we aan de eisen konden voldoen. We kwamen tot de conclusie dat we het beste gewoon konden starten door bij 25 procent van de biggen de staarten helemaal intact te laten en dit rustig op te bouwen. Bij de zuivere lijn hielden we de staarten altijd al aan.”

Na een half jaar stopte het bedrijf volledig met couperen. “We zagen geen extra bijterij of ander vervelend gedrag. Dat is nu vijf jaar geleden. Toen we helemaal stopten met couperen, merkten we dat dit een stressmoment scheelde en dat er geen wondje meer hoefde te worden gemaakt. Dus ook minder ellende.”

Het bedrijf houdt alle zeugen op stro in combinatie met voerstations. In de toekomst is het de bedoeling om ook de vleesvarkens op stro te houden. “Bij de zeugen zien we meer natuurlijk gedrag. Ze doen het goed. Je hebt er minder werk van en dat vinden we belangrijk.”

Management maakt het verschil

Volgens Van Selst draait succes met lange staarten vooral om goed management. De basis is een hoge gezondheidsstatus. Twintig jaar geleden begon het bedrijf opnieuw met een zeugenstapel met hoge gezondheid. Sindsdien wordt strikt gewerkt aan hygiëne en bioveiligheid.

Iedereen doucht in en uit, elke diercategorie heeft een eigen kleur laarzen en overall en bij het wisselen tussen diercategorieën wast iedereen de handen. Het bedrijf werkt volgens het principe van een schone en vuile weg. Waar met bedrijfslaarzen wordt gelopen, komen geen bedrijfsvreemde personen of voertuigen. Bij elke ingang van een stal staan bovendien ontsmettingsbakken. De centrale gang wordt dagelijks ontsmet met waterstofperoxide.

Het bedrijf doet veel om onbekende voertuigen van het erf te weren. Alle dier- en mesttransporten worden in eigen beheer uitgevoerd. In de toekomst wil Selva BV ook het voertransport zelf gaan doen.

Daarnaast krijgen de dieren voortdurend verrijkingsmateriaal aangeboden, waaronder luzerneproducten en strooisel. Daarbij gaat het volgens Van Selst niet om onbeperkt verstrekken, maar om meerdere keren per dag controleren en aanvullen.

Rust in het hok

De biggen worden teruggelegd naar veertien per zeug. Volgens Van Selst helpt dat om bijtgedrag te voorkomen. “We hebben nooit veel last gehad van bijtgedrag. Je moet de rust bewaren. Als je minder biggen bij een zeug legt, heb je minder competitie. Dan gaat het eenvoudiger.”

Tijdens de controlerondes wordt nadrukkelijk gelet op de stand van de staart. “Aan de krul kun je heel eenvoudig zien of er iets aan de hand is. Als de varkens een krul in de staart hebben, gaat het goed. Staat er eentje met de staart omhoog, dan is dat varken aan het opletten. Dat kan zijn omdat er een vervelend dier in het hok rondloopt. Zo’n hok houden we dan extra in de gaten. Loopt er eentje met de staart tussen de benen, dan is er waarschijnlijk wel iets aan de hand.”

Wat als er toch bijterij ontstaat?

Als er toch sprake is van bijterij, is het volgens Van Selst belangrijk om goed te kijken wat er aan de hand is. Zijn er meerdere bijters in een hok, dan kan dat wijzen op problemen met voeding, klimaat of ventilatie. Gaat het om één bijter, dan heeft dat dier het gedrag mogelijk zelf aangeleerd. “Die kun je dan het beste apart zetten of leveren.”

Wat kost het en wat levert het op?

Wat werken met lange staarten precies kost en oplevert, heeft Van Selst nooit exact berekend. “We wisten dat we richting 2030 toch die kant op moesten.” Volgens hem levert het bedrijf tien euro per intacte staart op. Wel vraagt het systeem extra arbeid. Op een bedrijf met 400 zeugen heeft Selva BV ongeveer één medewerker meer nodig.