In een praktijkstal met vrijloopkraamzeugen op varkensbedrijf De Witte Hoeve in Nederweert zijn bij metingen met het DUOSEP (V)-systeem forse emissiereducties gemeten voor ammoniak, geur en methaan. Dat blijkt uit een ILVO-meetrapport. In één kraamafdeling werden tussen april 2025 en februari 2026 zes meetrondes uitgevoerd. Daarbij zijn ammoniak, geur, fijn stof PM10 en methaan gemeten in zowel de uitgaande stallucht als de inkomende buitenlucht.
Het gaat in het meetrapport om het DUOSEP (V)-systeem, voluit het DUO Vak Separatie Systeem van JOVAS. Het systeem is toegepast in een afdeling met vrijloopkraamzeugen. In dit systeem zit onder het kraamhok een mestpan met aparte vakken voor verschillende stromen: morswater en morsvoer, urine en mest tijdens de fixatieperiode, en urine en mest tijdens de vrijloopperiode. Door mest en urine in vakken op te vangen en regelmatig af te voeren, blijft het emitterende mestoppervlak kleiner en blijft de mest minder lang liggen. Daarmee wordt vooral de putemissie van ammoniak aangepakt. Voor fijn stof is aanvullend een ionisatiesysteem toegepast, het DUSTion-systeem met coronadraden.
De mestpan met verschillende vakken.
Sterke reductie van ammoniak en methaan
Bij de standaardcorrectie voor 10 procent leegstand kwam de ammoniakemissie uit op 0,95 kilogram NH3 per dier per jaar. Dat is volgens het rapport een reductie van 89 procent ten opzichte van de emissiefactor voor kraamzeugen.
Ook voor methaan werd een groot effect gemeten. De emissie bedroeg 2,3 kilogram CH4 per dier per jaar, goed voor een berekende reductie van 90 procent ten opzichte van de gehanteerde emissiefactor in de SBV-regeling.
Voor geur kwam de gemeten emissie uit op 8,2 OUE (Europese geureenheid) per dier per seconde. Dat betekent een reductie van 70 procent ten opzichte van de emissiefactor voor kraamzeugen.
De reductie van fijn stof PM10 was beperkt. De gemeten emissie bedroeg 158 gram PM10 per dier per jaar, wat neerkomt op 2 procent reductie ten opzichte van de emissiefactor. Bij gebruik van de werkelijke leegstand van 21,1 procent kwamen de berekende waarden lager uit voor ammoniak, PM10 en methaan.
Vrijloopkraamhokken én emissiereductie
Het systeem koppelt twee uitdagingen waar zeugenhouders de komende jaren mee te maken krijgen: vrijloopkraamhokken in het kader van dierwelzijn en emissiereductie in het kader van verminderde milieubelasting. Voor varkenshouders is vooral interessant dat het systeem werkt op basis van bronaanpak. De emissiereductie wordt niet gezocht in nabehandeling van stallucht, maar in het beperken van emissie uit de mestkelder zelf: minder emitterend oppervlak, gescheiden opvang en regelmatige afvoer.
Vervolgonderzoek nodig: bedrijven gezocht
ILVO plaatst wel een duidelijke kanttekening: de metingen zijn uitgevoerd op één bedrijf en in één afdeling. Er kan dus nog niet worden vastgesteld wat de gemiddelde prestatie van het systeem is op meerdere praktijkbedrijven. Het rapport concludeert wel dat DUOSEP (V) potentie heeft om emissies van ammoniak, geur, fijn stof en methaan te verlagen ten opzichte van traditionele huisvesting van vrijloopkraamzeugen. Vervolgmetingen op andere locaties zijn nodig om die prestaties breder te onderbouwen. Voor deze metingen zijn onderzoekers en producent JOVAS nog op zoek naar een varkensbedrijf dat mee wil doen.
Meer over de proef in Nederweert en het DUOSEP-systeem leest u in de juli-editie van vakblad Varkensbedrijf, die vrijdag 17 juli verschijnt.
Tekst: Gerben Hofman
Beeld: JOVAS en H V Advies
