Bij hokverrijking wordt vaak in eerste instantie gedacht aan de kosten en arbeid die hieruit volgen. Maar uit onderzoek en praktijkervaringen blijkt dat het in de praktijk wel degelijk ook voordeel kan opleveren. Goede hokverrijking heeft aantoonbare effecten op gezondheid, gedrag en zelfs technische resultaten.
“Wie hokverrijking goed inzet, investeert in rust in de stal. En dat betaalt zich terug”, zegt Marko Ruis (WUR).
Minder stress betekent minder problemen
Stress is een belangrijke onderliggende factor bij veel gezondheidsproblemen. Varkens die hun soortspecifiek gedrag kunnen uitoefenen, hebben minder last van stress. In het hok zie je dit volgens Ruis terug door minder beschadigend bijtgedrag en daardoor minder beschadigingen aan staart, oren en huid. Zo werd in onderzoek naar de effecten van verrijking op ziektegevoeligheid gezien dat het aantal huidkrassen met de helft afnam met verrijking. Na infectie met een virus was de longschade meer dan de helft minder bij ‘verrijkte’ varkens.
Staartbijten: hokverrijking als sleutelmaatregel
Onvoldoende hokverrijking is één van de belangrijkste risicofactoren voor staartbijten. “Als varkens niet kunnen wroeten, zoeken ze alternatieven”, zegt Ruis. “Dat noemen we omgericht wroeten. Ze gaan hun gedrag richten op wat anders. Op het hok, of hokonderdelen. Maar vaak ook op soortgenoten. Oren en staarten worden aangebeten.”
Goede hokverrijking biedt de varkens ook een uitlaatklep en verlaagt zodoende frustratie. “Als er factoren zijn die stress of ongenoegen veroorzaken, zoals tocht of voerwisselingen, dan willen varkens nog meer wroeten en wordt goede hokverrijking nog belangrijker”, aldus Ruis.
Effecten op voeropname en groei
Uit onderzoek blijkt dat goede hokverrijking positief werkt op voeropname en op groei. Vooral bij jonge dieren zijn de effecten zichtbaar. “Biggen die vroeg leren exploreren en materiaal opnemen, starten actiever met vast voer. Dit betekent een betere voeropname na spenen, stabielere groei en minder speendip. Zo stimuleren grote gepelleteerde ruwvoerbrokken het spel- en exploreergedrag van biggen, wat positief doorwerkt in de voeropname. In groei kan dat tot wel een ‘voorsprong’ leiden van 26 procent vlak na het spenen”
Betere dier-mensrelatie en schonere hokken
Ook de omgang tussen mens en dier verbetert volgens Ruis. “Als je de varkens regelmatig een handje voer geeft, gaat het schrikachtige er wat vanaf. Ze gaan jou associëren met iets positiefs en dat draagt bij aan een betere mens-dier-relatie.”
Goed geplaatste verrijking helpt ook bij het sturen van mestgedrag. Dit draagt bij aan schonere hokken en minder ammoniakemissie.
Bekijk de brochure en de Hokverrijkingskaart
Bekijk hier de Brochure Hokverrijking en nestbouwmateriaal waarin alles omtrent hokverrijking uitgebreid is omschreven volgens de vernieuwde wettelijke criteria en actuele kennis. De Hokverrijkingskaart is een verkorte, praktische versie van de brochure met de belangrijkste informatie over hokverrijking en een handige checklist.
Meer over hokverrijking
Bekijk ook onze overige artikelen over hokverrijking:
- Eén lijn in hokverrijking: nieuwe brochure geeft duidelijkheid
- Wat verstaan we onder eetbaar en wroetbaar?
- Hokverrijking: een praktische aanpak
- Hoeveel hokverrijking is genoeg? Zo werkt de 25 procent-regel
- Nestbouwmateriaal voor zeugen: uiting van natuurlijk gedrag rondom het werpen
- Praktijktips van Anita Hoofs: “het varken vertelt of hokverrijking werkt”
Binnenkort op deze website:
- Wat als standaard hokverrijking niet genoeg is?
- Zo werkt de checklist hokverrijking
- Hokverrijking: waar controleert de NVWA op?
Tekst: Gerben Hofman
