De continuïteit van veel agrarische bedrijven komt de komende jaren onder druk te staan. Uit de Sectorprognoses 2026-2027 blijkt dat ruim twee op de drie ondernemers binnen tien jaar wil stoppen, maar dat een groot deel de bedrijfsopvolging nog niet heeft geregeld. Vooral in de landbouwsector, waar familiebedrijven domineren en de gemiddelde leeftijd van ondernemers blijft stijgen, nemen de risico’s toe.
Vergrijzing en uitstel vergroten risico op beëindiging
Bij 22 procent van de ondernemers die op korte termijn willen stoppen, ontbreekt elk concreet opvolgingsplan. Nog eens 20 procent zoekt wel naar een opvolger, maar heeft niemand in beeld. Dat leidt tot een groeiend risico op waardeverlies of zelfs bedrijfsbeëindiging. De sector kampt al langer met vergrijzing: inmiddels is bijna 13 procent van de ondernemers 65-plus, bijna een verdubbeling ten opzichte van 2010.
In de landbouw heeft dit grote impact. De sector leunt zwaar op familiebedrijven, waar opvolging traditioneel binnen de familie plaatsvindt. Maar jongere generaties kiezen steeds vaker voor een carrière buiten het bedrijf, door gebrek aan financiële mogelijkheden, onzekerheid over toekomstig beleid of simpelweg andere interesses.
Alternatieve vormen van opvolging steeds belangrijker
Door het wegvallen van opvolgers binnen de familie zoeken steeds meer ondernemers naar andere routes. Overdrachten aan werknemers (employee buy-out), aan externe managers (management buy-in/out) of aan strategische kopers komen vaker voor.
Ook gefaseerde bedrijfsoverdracht wint aan populariteit. Hierbij blijft de ondernemer tijdelijk betrokken, wat niet alleen rust geeft in het bedrijf, maar ook nieuwe ondernemers de kans biedt om stapsgewijs in te groeien en de financiering te spreiden.
Tijdig plannen essentieel voor landbouwbedrijven
Deskundigen benadrukken dat tijdig starten het belangrijkste is. Bedrijfswaardering, fiscale regelingen, familiebelangen en juridische keuzes vragen om voorbereiding. Te laat beginnen kan leiden tot minder opties, een lagere bedrijfswaarde of gedwongen beëindiging.
Goede opvolgingsplanning helpt niet alleen het bedrijf en de ondernemer zelf, maar is ook van belang voor de vitaliteit van plattelandsgemeenschappen. De komende jaren is er daarom behoefte aan meer kennis, ondersteuning en begeleiding, zodat agrarische ondernemers hun bedrijf op een toekomstbestendige manier kunnen overdragen.
Bron: ABN AMRO
