De EU-wetgeving vraagt lidstaten toe te werken naar een stop op het couperen van varkensstaarten. In het voorjaar van 2018 is een netwerk opgestart van 15 zeugenhouders die gaan experimenteren met het stoppen met couperen. De komende tijd gaan de deelnemers, ieder op eigen tempo, ermee aan de slag.
EU-wetgeving
Sinds januari 2003 is het in de Europese wetgeving het couperen van staarten bij varkens verboden, of men moet een attest van de dierenarts hebben dat het niet mogelijk is om niet te couperen. In 2016 heeft de Europese Commissie het naleven van het verbod op couperen geprioriteerd en heeft hiervoor binnen haar welzijnsafdeling een groep geformeerd die in de periode 2017 tot 2019 de stand van zaken in de EU op het gebied van de EU regelgeving rondom het verbod op staart couperen in beeld gaat brengen en gaat controleren op naleving. Begin 2018 hebben alle 28 aangesloten EU landen een plan van aanpak moeten indienen, met daarin beschreven hoe zij denken te kunnen gaan voldoen aan het verbod op couperen.
De plannen worden nu door de commissie beoordeeld. In 2017 en begin 2018 heeft de werkgroep 5 audits gedaan in de EU, te weten in Nederland, Spanje, Denemarken, Italië en Duitsland. De verslagen van de Audits worden op de EU website gepubliceerd.
Stoppen met couperen is dus geen Nederlandse besluit of regelgeving, maar een Europese verplichting die al geldt vanaf 2003.
Stand van zaken Nederland
De audit in Nederland heeft plaatsgevonden in mei 2017, waarbij het ministerie de sector heeft betrokken gedurende de hele audit. Vanuit de audit zijn een aantal adviezen geformuleerd en de stuurgroep staarten heeft de aandachtspunten opgenomen in de verklaring van Dalfsen. De belangrijkste opmerking voor de primaire sector was het ontbreken van een Risico Beoordeling op bedrijfsniveau, op basis waarvan kan worden bepaald of de leefomstandigheden van de dieren dusdanig zijn, dat de varkenshouder kan stoppen met couperen. Hiertoe heeft de stuurgroep op basis van opgedane kennis, samen met VIC Sterksel, een Risico Analyse ontwikkeld. Deze is inmiddels uitgevoerd bij de deelnemers aan het praktijknetwerk lange staarten. De netwerkdeelnemers gaan de komende tijd, ieder in eigen tempo en op eigen schaal, stoppen met couperen.
In het najaar komt de risicobeoordeling beschikbaar voor de gehele sector. Deze checklist draagt bij aan inzicht op bedrijfsniveau op kritische factoren, zoals: voeding, water en klimaat en is daarmee een waardevol instrument voor verbetering van bedrijfsprestaties in het algemeen.
Internationale context
Zoals benoemd komt het coupeerverbod vanuit EU regelgeving. Zowel de overheid als POV zoekt hiervoor dan ook samenwerking met omringende landen, zoals Duitsland, Denemarken, België en Zweden. Kennis en ervaringen worden gedeeld, zodat er een goede en praktisch haalbare invulling komt van het Europese beleid. De sector zelf is nu in de lead en verkent in een Europese coalitie de mogelijkheden om te komen tot een varkenshouderij waarbij ingrepen zoveel mogelijk worden voorkomen.
Verantwoorde stappen voorwaarts
De bal ligt bij de POV voor uitvoering van het plan van aanpak. Het praktijknetwerk staarten is daar onderdeel van. Door een goede samenwerking en afstemming, nationaal en internationaal, maken we kleine en verantwoorde stappen voorwaarts. Varkenshouders die daarbij voorop lopen worden ondersteund en andere varkenshouders kunnen daarvan leren. Uitgangspunt is dat het verantwoord moet zijn om te stoppen met couperen in bestaande en nieuwe stallen. En zo ja, onder welke voorwaarden. POV ondersteunt het netwerk lange staarten om hier ervaringen in op te doen. Daar leert de heel sector van en het helpt ons om een gedegen en verantwoorde beleidsdiscussie te voeren. De noodzaak is er: het op termijn moeten stoppen met couperen is een feit.
Bron: POV
