Als u met een of meerdere kinderen gaat samenwerken en plannen maakt voor een overname op termijn, is het verstandig om ook stil te staan bij wat er gebeurt als de bedrijfsovername niet doorgaat. Want dit komt vaker voor dan u misschien verwacht.
Onverwacht scenario
Als een potentiële opvolger een samenwerkingsverband aangaat met zijn ouders, maken zij onder andere afspraken over de overnamerechten. Ze bepalen op hoofdlijnen onder welke voorwaarden de opvolger het bedrijf later mag overnemen. Minder aandacht krijgt de bepaling onder welke voorwaarden de potentiële opvolger uit het samenwerkingsverband treedt als hij of zij het bedrijf niet overneemt. Dit komt vooral omdat de opvolger een samenwerkingsverband aangaat met de ouders met de intentie om later het bedrijf over te nemen. Bij het onverwachte scenario dat de opvolger het bedrijf later niet overneemt, staat bijna niemand stil. Toch komt het niet overnemen van het bedrijf door de beoogde opvolger vaker voor dan gedacht.
In deze blog ga ik in op wat er gebeurt als een potentiële opvolger, om welke reden dan ook, het bedrijf niet overneemt. Ik ga niet in op de talloze redenen waarom een opvolger het bedrijf niet zou overnemen. Ook bespreek ik in deze blog geen diepgaande juridische en fiscale gevolgen van de uittreding van de opvolger.
Onderlinge verstandhouding
Als een potentiële opvolger besluit het bedrijf niet over te nemen, zijn er vaak al vele gesprekken over de overname gevoerd. Tijdens het overnameproces kan hij of zij op enig moment besluiten het bedrijf niet over te nemen. Dit gaat vrijwel altijd gepaard met veel emoties van de opvolger, de partner, ouders en de rest van het gezin. Belangrijkste vraag op dat moment is of de onderlinge verstandhouding nog goed is en goed kan blijven. Dit kan zolang er wederzijds respect is voor de keuzes die eenieder maakt. Het is wel zo prettig dat u later nog op een normale manier met elkaar om kunt gaan. Daarnaast zou het ook prettig zijn als de opvolger zich nog een aantal maanden op het bedrijf begeeft om de lopende zaken af te ronden en mee te helpen bij het toekomstbestendig maken van het bedrijf voor de ouders.
Organisatorisch
Als de opvolger het bedrijf niet overneemt, zullen ouders nadenken over hoe verder te gaan met het bedrijf. Is er nog een ander kind met interesse in een bedrijfsovername? Willen de ouders het bedrijf nog enige tijd exploiteren, al dan niet in aangepaste vorm? Als ouders de onderneming willen staken, wat willen ze dan verkopen en wat behouden? Misschien ontstaat door de verkoop van het bedrijf financiële ruimte om te schenken aan de kinderen. Als er nog bancaire leningen zijn, wilt u die dan aflossen of omzetten in een aflossingsvrije lening? Wat gaan ouders doen met de reguliere en erfpachtgronden? Willen zij die blijven pachten of wordt de pacht beëindigd en kan de verpachter dan aanspraak maken op melkveefosfaatrechten?
De ex-opvolger
Het eerste wat een ex-opvolger vrijwel altijd wil weten, is op hoeveel kapitaal hij of zij recht heeft bij de uittreding. Dit is natuurlijk belangrijk bij de start van een nieuwe toekomst. Als basis wordt het kapitaal uitgekeerd waar de opvolger volgens de maatschaps- of vof-overeenkomst recht op heeft. Het is mogelijk om in onderling overleg hiervan af te wijken. Let daarbij dan wel op de fiscale gevolgen, mogelijk komen daar belaste claims bij. In overleg met een goede belastingadviseur kunt u de fiscale gevolgen beperken.
Een ander belangrijk punt is het oppakken van een maatschappelijke carrière of het starten van een nieuwe onderneming door de opvolger. Ofwel: hoe ziet de toekomst eruit? Het is mogelijk een assessmenttraining te volgen om op die manier erachter te komen waar de interesses, kansen en mogelijkheden liggen bij de nieuwe carrière.
Eigen koers
Al met al geeft het niet overnemen van een bedrijf door een potentiële opvolger veel reuring in de familie, omgeving en kenniskring. Laat u niet afleiden door wat anderen daarvan zeggen of vinden. Vaar gerust uw eigen koers en probeer de uittreding zodanig te regelen, dat u ervan overtuigd bent dat u ondanks alles heeft gedaan wat goed is voor uzelf en de rest van het gezin.
Bron: ABAB
