De toekomst van de varkenshouderij is onderwerp van de politieke agenda en het maatschappelijk debat. Ook de varkenshouderijketen staat voor een belangrijke opgave om invulling te geven aan de benodigde transitie in het landelijk gebied. Veel bedrijven hebben afgelopen jaren al fors geïnvesteerd in verdere verduurzaming, zoals het verlagen van emissies maar ook het verbeteren van dierenwelzijn. Daarbij vindt innovatie plaats door de gehele keten.
Vraaggestuurd produceren wordt nog belangrijker
Het huidige overheersende verdienmodel, gebaseerd op gangbare producten met nadruk op lage kostprijsstrategie, loopt tegen grenzen aan. Door de maatregelen om de impact op het milieu en de omgeving te verlagen is de gemiddelde kostprijs in Nederland relatief hoog.
De afhankelijkheid van export is groot. In de EU is de zelfvoorzieningsgraad voor varkensvlees ruim 120%. De vraag op de wereldmarkt is afgenomen door lagere importbehoefte vanuit China. De druk op de Europese vleesmarkt is hierdoor verhoogt.
“Door de maatregelen om de impact op het milieu en de omgeving te verlagen is de gemiddelde kostprijs in Nederland relatief hoog.”
Vraaggestuurd produceren wordt daarom steeds belangrijker. Consumenten spreken hun voorkeur uit voor duurzaam, lokaal, diervriendelijk en traceerbaar geproduceerd vlees. Steeds meer ondernemers kiezen ervoor om hierop in te spelen door producten met onderscheidende eigenschappen op de markt te brengen. Zo produceren zij voor een markt die bij ze past en waarin ze vertrouwen hebben.
Om vraaggestuurd te kunnen produceren moet de keten nauw samenwerken. Als vraag en aanbod op elkaar aansluiten kan het product de juiste waarde krijgen. Met elkaar kun je onderscheidend zijn en meerwaarde creëren voor de consument. Dit zorgt voor een efficiëntere manier van produceren, minder verspilling en een constante kasstroom, waardoor een toekomstbestendig verdienmodel ontstaat. Ook kan dit leiden tot meer transparantie over het proces van begin tot eindproduct. Dat kan zorgen voor een breder maatschappelijk draagvlak.
Circulaire varkenshouderij
Het varken is van oudsher het ultieme kringloopdier dat laagwaardige bij- en reststromen uit bijvoorbeeld de voedingsmiddelenindustrie kan omzetten in hoogwaardige voeding. In varkensvoer neemt het aandeel bij- en reststromen toe en de hoeveelheid granen juist steeds verder af.
Om de kringloop te sluiten is verder het beperken van emissie van belang maar ook een goede benutting van de mest. Varkensmest is waardevol als basis voor groene energie, als bodemverbeteraar en als vervanger van fossiele kunstmest.
Klimaatneutrale varkenshouderij
De varkenshouderij werkt aan klimaatneutrale varkensvleesproductie en draagt daarmee bij aan de klimaat- en energietransitie. De sector zet in op energieproductie uit niet-fossiele bronnen, met bijvoorbeeld zonnepanelen op stallen, en op energiebesparing. Daarnaast zijn er nieuwe stalsystemen in ontwikkeling waarmee emissies van onder andere broeikasgassen worden verlaagd. Zo draagt de varkensketen bij aan de realisatie van de doelen in het Klimaatakkoord.
Versterkt ondernemerschap
Van varkenshouders wordt veel gevraagd. Het is belangrijk dat zij beschikken over de juiste kennis en competenties. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het omgaan met (nieuwe) technologie, openstaan voor verandering, denken vanuit de afnemer en andere uitdagingen. Steeds meer ondernemers onderkennen dit belang en investeren in zichzelf. Immers, succesvolle ondernemers weten waar hun kracht ligt en welke strategie het beste bij ze past. Dit geeft een steviger fundament voor de toekomst en voor investeringsbeslissingen. Met de juiste balans tussen saneren en innoveren wordt de Nederlandse varkenshouderij kleiner en behoudt deze voldoende omvang en vernieuwend vermogen om toonaangevend te zijn.
Bron: Rabobank
