Caroline van der Plas van de BoerBurgerBeweging (BBB) staat van het klappen van het Landbouwakkoord na het opstappen van LTO aan de onderhandelingstafel niet vreemd te kijken. “Met alleen maar doelen en verplichtingen opleggen, zonder garanties op verdienmodel, dus inkomen, geen garanties op langjarige ondernemerszekerheid en vee moeten inleveren zonder dat bekend is hoe de boer verder kan, vind ik dit logisch”, aldus Van der Plas op Twitter.
Bij BNR Nieuwsradio lichtte ze haar mening verder toe. “Ik had dit wel zien aankomen. Er zit geen enkel perspectief in dit akkoord. Het is helemaal niet duidelijk of er een verdienmodel is. Voor groene diensten staat een vergoeding. Maar hoe hoog is die vergoeding? Stijgt die mee met de inflatie? Garanties hierover zijn niet gekomen. Dan heb je ook nog dat er minder vee moet komen per hectare. Hoe dat gecompenseerd gaat worden is allemaal niet duidelijk. Ik begrijp het wel dat LTO hieruit is gestapt.”
BBB wil zo snel mogelijk een debat in de Tweede Kamer over het Landbouwakkoord. Van minister Adema wil BBB weten waarom er bijvoorbeeld niet meer is meebewogen. “Wat is de inzet van het kabinet geweest. Hoe ver is er tot elkaar gekomen? Wat wilde LTO nog doen en wat wilde de minister nog doen? En hoe nu verder?”
NAJK ook uit overleg Landbouwakkoord gestapt
In navolging van LTO stapte ook NAJK uit het overleg. “Nu ook LTO is opgestapt, betekent dit voor ons dat het proces van het Landbouwakkoord onhoudbaar is geworden. Als NAJK hebben we deelgenomen aan dit akkoord omdat het gaat over onze toekomst, de toekomst van de jonge boeren en tuinders. Die toekomst blijft hiermee onzeker”, aldus NAJK-voorzitter Roy Meijer.
Reacties uit coalitie en oppositie
Coalitiepartijen in de Tweede Kamer noemen het mislukken van het Landbouwakkoord vooral ‘jammer’. D66-Kamerlid Tjeerd de Groot is teleurgesteld. “Ons land is sterker geworden door samenwerking. Ontzettend jammer dat dat nu niet lukt”, zegt hij tegen het ANP. De noodzaak om de natuur te herstellen en tegelijkertijd boeren aan een ‘bloeiende toekomst’ te helpen, is volgens De Groot onverminderd groot. “Dat is goed voor planten en dieren, maar ook voor onze economie. Kortom, voor alle Nederlanders.”
Vanuit de oppositie noemt Laura Bromet van GroenLinks het proces ‘vanaf het begin een doodlopende weg’. “Een landbouw in evenwicht met natuur en klimaat vereist een visie van het kabinet en leiderschap. Beide ontbreken. De verliezers blijven de natuur, het klimaat, het water en de boeren zelf.”
Minister Adema van LNV noemt het besluit van LTO buitengewoon teleurstellend. Hij wil tegen het ANP niet zeggen wat de punten waren waarop het overleg is misgegaan. “LTO heeft het niet aangedurfd om te springen”, stelt hij. Hij heeft er een rotgevoel over en spreekt van een ‘grote gemiste kans’.
Actiegroepen niet verbaasd
Agrarische actiegroepen zijn niet verbaasd. Volgens Agractie gunt het kabinet boeren geen toekomst. “Het kabinet zadelt boeren op met torenhoge eisen. Maar als de rekening betaald moet worden, is het kabinet niet thuis. Daarom vertrok Agractie eind maart bij het Landbouwakkoord, daarom is het nu definitief geklapt.” Farmers Defence Force meldt bij monde van voorman Mark van den Oever dat het tekenen van het akkoord de ondergang van de sector was geweest. “Het zou moeten hebben zorgen voor perspectief en herstel van vertrouwen, maar stond in plaats daarvan vol met vooral veel extra regelgeving voor boeren.”
Kabinet aan zet bij Landbouwakkoord
Nu het Landbouwakkoord is mislukt, ligt de bal bij het kabinet. Het coalitieakkoord is daarbij leidend. Het is de grote vraag of dit meer perspectief geeft voor de agrarische sector. Het zal ongetwijfeld zorgen voor nieuwe spanningen tussen politiek en sector, maar ook voor spanningen binnen de coalitie.
Tekst en beeld: Gerben Hofman
