Naar aanleiding van een brief die demissionair minister Piet Adema op 29 januari naar de Tweede Kamer stuurde, bracht de NOS naar buiten dat het ministerie van LNV zich voorbereidt op vogelgriep bij varkens. Er wordt gesproken van structurele monitoring van griepvirussen en ruiming van besmette varkens. Het risico van vogelgriep bij varkens blijkt echter slechts heel klein te zijn.
De ophef over mogelijk vogelgriepvirus bij varkens komt voort uit het scenariodenken om voorbereid te zijn op uitmonden van dierziekten in een pandemie, de zogenaamde pandemische paraatheid. Niet dat er nu acuut gevaar dreigt, maar om op alles voorbereid te zijn.
Soms springt een virus over van vogels op zoogdieren of mensen. Het virus kan ook van het ene zoogdiersoort naar het andere of naar de mens overspringen en gaan circuleren. Uiteindelijk zou dit kunnen uitmonden in een pandemie. Het RIVM heeft daarom samen met Royal GD, Wageningen Bioveterinairy Research en Erasmus-MC een pilotonderzoek uitgevoerd om (veranderingen in) de circulatie van influenzavirussen op Nederlandse varkensbedrijven te volgen. Hiervoor zijn bij 90 vrijwillig deelnemende varkensbedrijven monsters getest op influenzavirussen die kunnen voorkomen bij zoogdieren, mensen en vogels. Hierbij werd vogelgriep niet aangetoond.
Toch een draaiboek nodig
Voor het geval er toch vogelgriepuitbraken bij varkens worden vastgesteld, heeft het ministerie van LNV met de sector een beleidsdraaiboek voor uitbraken van vogelgriep bij gehouden varkens opgesteld. Hierin staat onder anderen wat de maatregelen zijn bij verdenking van een vogelgriepbesmetting op en varkensbedrijf en bij een uitbraak daarvan. Bij een verdenking ligt de nadruk op nader onderzoek en voorkomen van verspreiding van het mogelijk aanwezige virus.
Wat gebeurt er bij een uitbraak van vogelgriep bij varkens?
Bij een daadwerkelijke uitbraak van het vogelgriepvirus bij gehouden varkens zijn verschillende maatregelen mogelijk. Denk aan het doden en ruimen van besmette dieren. Als overdracht tussen dieren op het bedrijf niet kan worden uitgesloten, dan kan ruiming van alle varkens en andere gevoelige dieren de enige mogelijkheid zijn om verdere viruscirculatie te stoppen. Vaccinatie van varkens tegen hoogpathogene vogelgriep is nog niet aan de orde. Dit omdat influenza-vaccinaties voor varkens waarschijnlijk niet in staat zijn om hoog pathogeen vogelgriepvirus af te stoppen.
Tekst: Gerben Hofman
Beeld: ter illustratie
