Het Porcien Reproductief en Respiratoir Syndroom Virus (PRRSV) veroorzaakt grote economische verliezen op varkensbedrijven. Jonge biggen krijgen meestal ademhalingsproblemen. Ze zijn ook zwakker en sterven vaker. Zeugen kampen dan weer met vruchtbaarheidsproblemen, waaronder verwerpingen en vroeggeboortes. Een snellere detectie van de ziekte op bedrijven zou de verliezen kunnen beperken. Wetenschappers van de Amerikaanse Iowa State University creëerden daarom een gebruiksvriendelijke tool om PRRSV sneller op te kunnen sporen op bedrijven.
Grote varkensbedrijven in de Verenigde Staten houden dagelijks data bij uit de zeugenstallen. Het gaat dan onder meer over de hoeveelheid geboren biggen, de sterfte en het aantal verwerpingen. Deze gegevens worden de Key Productivity Indicators (KPI’s) genoemd. Ze hebben als doel om informatie te geven over de gezondheid en prestaties van zeugen en biggen. Wanneer afwijkingen opgemerkt worden, kan er proactief gehandeld worden, bijvoorbeeld door zieke dieren in quarantaine te plaatsen.
De onderzoekers gingen aan de slag met deze KPI’s, die door de bedrijven zelf in het verleden werden geregistreerd. Het team analyseerde de data bij 75 uitbraken van PRRSV. De uitbraken werden vastgesteld door een dierenarts. De onderzoekers keken in detail naar de KPI’s in de weken voor en na de uitbraak.
Maar liefst acht weken voor de vaststelling van een uitbraak door de dierenarts konden er al veranderingen opgemerkt worden in de KPI’s. De beste indicator om PRRSV vroeg te detecteren bleek het aantal verwerpingen per 1000 zeugen. De analyses toonden aan dat het het meest betrouwbaar is om te werken met een gemiddelde van de laatste 15 weken. Zodra de standaarddeviatie (dus hoe ver de gemeten waarde afwijkt van het gemiddelde) 2 of meer bedraagt, is er zo goed als zeker PRRSV aanwezig op het bedrijf.
De onderzoekers ontwikkelden ook een sjabloon in Excel dat landbouwers kunnen gebruiken om de vroege detectie van PRRSV mogelijk te maken. Varkenshouders geven zelf de KPI’s van hun bedrijf in het document in. Vervolgens berekent de tool het gemiddelde van de laatste 15 weken en de standaarddeviatie. Er wordt automatisch aangegeven wanneer er een groot risico op PRRSV is. Naast de tool stelt het team ook video-tutorials ter beschikking, evenals tabellen om resultaten correct te kunnen interpreteren. Het doel hiervan is om het systeem zo gebruiksvriendelijk te maken voor varkenshouders.
Het sjabloon en de bijbehorende materialen zijn gratis te downloaden via de website van de Iowa State University.
Tekst: Maarten Ceyssens
Beeld: Prosu Beeldarchief
