Dagontmesting is een veelbelovende maatregel om de ammoniakuitstoot in varkensstallen te verminderen. Dat blijkt uit het Vlaamse onderzoeksproject RAMBO, waarin verschillende emissiereducerende technieken zijn onderzocht. Ook in Nederland wordt gewerkt met dagontmesting. Bij De Hoeve Innovatie wordt verse mest dagelijks uit de stal verwijderd om ammoniakvorming te beperken.
Dagontmesting als emissiereducerende maatregel
Binnen het project RAMBO (Reductie van Ammoniak via Brongerichte en flankerende Oplossingen) werden meer dan 35 Vlaamse veehouders individueel begeleid bij het verminderen van hun ammoniakuitstoot. Het project richt zich op maatregelen binnen voeding, huisvesting, stalklimaat en management.
Voor de varkenshouderij springt dagontmesting eruit als een maatregel met potentieel. Bij De Hoeve Innovatie in Nederland wordt verse mest dagelijks via een automatisch spoelsysteem uit de stal verwijderd. Door de mest sneller af te voeren, wordt de ammoniakvorming beperkt.
Volgens Suzanne Verhoeven van De Hoeve Innovatie heeft de maatregel ook voordelen voor het stalklimaat. In de stal is minder ammoniak waarneembaar. Dat draagt bij aan een aangename werkomgeving en een gunstig klimaat voor de dieren.
Naast emissiereductie worden ook voordelen genoemd op het gebied van diergezondheid, groeiprestaties en werkcomfort. De werking, voordelen en aandachtspunten van dagontmesting zijn verder uitgewerkt in een factsheet en een evaluatierapport.
Erkenning van technieken blijft aandachtspunt
Hoewel de eerste onderzoeksresultaten perspectief bieden, vraagt de verdere toepassing van emissiereducerende technieken om aanvullende stappen. Om maatregelen breed in de praktijk te kunnen inzetten, moeten ze voldoende worden getest en gevalideerd. Ook de erkenning en opname in vergunningen spelen een rol.
Tom van Hertem van Proefbedrijf Pluimveehouderij ziet mogelijkheden om technieken via aanvullende onderzoeks- en erkenningstrajecten verder te ontwikkelen. Volgens hem is het belangrijk dat innovaties sneller getest kunnen worden, zodat ze uiteindelijk ook door veehouders kunnen worden toegepast.
In Vlaanderen ligt de nadruk op erkende technieken. In Nederland wordt daarnaast steeds vaker gekeken naar doelsturing, waarbij ondernemers meer ruimte krijgen om zelf maatregelen te kiezen. Betrouwbare metingen, borging en juridische zekerheid blijven daarbij belangrijke voorwaarden.
Ook resultaten in de pluimveehouderij
Binnen RAMBO zijn eveneens maatregelen onderzocht in pluimveestallen. Bij leghennen leidde het drie keer per week afdraaien van mestbanden, in plaats van één keer per week, tot een ammoniakreductie van 65 procent in verrijkte kooien.
Bij vleeskuikens werd gekeken naar het aanzuren van strooisel met natriumbisulfaat. Daarmee kon de ammoniakemissie met 80 tot 90 procent worden verminderd. Wel moet nog worden onderzocht hoe vaak en in welke hoeveelheid het strooisel moet worden behandeld om het effect te behouden.
Maatwerk blijft noodzakelijk
RAMBO benadrukt dat er geen universele oplossing bestaat voor emissiereductie. De keuze voor maatregelen hangt af van de bedrijfssituatie en de mogelijkheden binnen de stal.
Om veehouders te ondersteunen bij die keuze, ontwikkelde het project een onlinetool. Daarmee kunnen verschillende scenario’s worden doorgerekend en vergeleken op onder meer emissiereductie, toepasbaarheid en duurzaamheidseffecten.
De resultaten van RAMBO laten zien dat brongerichte maatregelen zoals dagontmesting mogelijkheden bieden om de ammoniakuitstoot te verminderen. Verdere validatie en erkenning moeten uitwijzen in hoeverre deze technieken op grotere schaal toepasbaar zijn.
Tekst: Meike Wittenhorst
Beeld: Prosu Beeldarchief
