Net als de Nederlandse varkenssector kijkt men ook in Vlaanderen naar de beste manieren om over te gaan op intacte varkensstaarten. Het driejarige VARKSTAART-project moet hiervoor de nodige kennis opleveren. Ben Weyts, vice-minister-president van de Vlaamse regering en minister van onder anderen dierwelzijn, vertelde onlangs over VARKSTRAART in antwoord op een schriftelijke vraag van Sofie Joosen van N-VA.
VARKSTAART loopt tot 30 juni 2026 en bestaat uit een wetenschappelijke studie met praktijkexperimenten. Met het project wil men diverse risicofactoren voor staartbijten in kaart brengen en op een rij zetten hoe elk van deze risico’s kunnen worden weggenomen of verkleind. Binnen het project zijn ook observaties en kleinschalige experimenten gepland bij een aantal varkenshouders.
Ervaring opdoen belangrijkste drijfveer
Voor het project hebben zich negen varkenshouders aangemeld. Bedrijfsgroottes variëren van 55 tot 2.100 zeugen met bijbehorende aantallen biggen en vleesvarkens. De voornaamste motivatie om mee te doen met het project is het willen opbouwen van ervaringen met lange staarten.
Om mee te kunnen doen met het project moeten varkenshouders bereid zijn minimaal vijf tomen varkens met lange staarten aan te houden, die voor eind 2025 worden afgeleverd aan het slachthuis. De betreffende varkens moeten van geboorte tot einde mestfase kunnen worden gevolgd, ook als de varkens van bedrijf naar bedrijf gaan.
Hoe loopt het nu?
Op de eerste bedrijven is men begin 2025 gestart met het houden van tomen met lange staarten. Het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO) adviseert de varkenshouders en bezoekt tussen geboorte en slacht elke twee weken de stal, waarbij de staarten worden beoordeeld. In netwerkbijeenkomsten delen de varkenshouders hun bevindingen.
Bij de bezoeken is de dierwelzijnsscan inzake bijtgedrag afgenomen bij diverse diercategorieën. Aandachtspunten die alvast konden worden genoteerd zijn afdoende verrijkingsmateriaal en het verkrijgen van voldoende inzicht in de aminozuursamenstelling van het voer. Van de negen varkenshouders vielen er twee na het eerste bezoek af. Eén bedrijf vanwege onderliggende problematiek met staartnecrose. Op een ander bedrijf zijn door een verouderde stalinrichting de huisvestingsomstandigheden suboptimaal voor het houden van varkens met lange staarten.
Experts gaan varkenshouders ondersteunen
Om experts bij te scholen omtrent de risicofactoren rondom bijtgedrag, organiseert ILVO in mei van dit jaar de opleiding ‘Welzijnscoach bijtgedrag in de varkenshouderij’. De experts die de cursus volgen, kunnen varkenshouders begeleiden bij het houden van varkens met lange(re) staarten.
Maart maand van de staart
Net als in Vlaanderen willen we in Nederland ook stapsgewijs en verantwoord naar vitale varkens met een krulstaart. Kennis delen en elkaar motiveren is daarbij belangrijk. De Coalitie Vitale Varkenshouderij (CoViVa) zet zich met de slogan ‘Verdien samen die krul’ in om de sector voor te bereiden op het houden van varkens met lange staarten. Voor het tweede jaar heeft CoViVa maart uitgeroepen tot ‘Maand van de staart’. Varkenshouders die stappen zetten naar het verantwoord houden van varkens met lange staarten kunnen deze maand een taart verdienen. Aan het einde van de maand organiseert CoViVa weer een webinar over het houden van varkens met lange staarten.
Tekst: Gerben Hofman
Beeld: UGent
