In een documentaire van TROTS&ZIEN van Stichting AAN TAFEL vertelde varkenshouder Thomas over zijn passie als varkenshouder en de dilemma’s waar hij voor staat. In de documentaire waren de kraamstal en de dragende zeugenstal ook te zien. De documentaire werd ook bekeken door Varkens in Nood en dat had gevolgen.
Varkens in Nood meende op de beelden het ontbreken van afleidingsmateriaal in de kraamstal te constateren. Gevolg: een handhavingsverzoek bij de Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit (NVWA).
De NVWA nam daarop telefonisch contact op met Stichting AAN TAFEL! Verzoek was de naam en locatie van de varkenshouder bekend te maken. Een verzoek waaraan AAN TAFEL! volgens eigen zeggen niet kon en wilde voldoen, aangezien varkenshouder Thomas zijn medewerking enkel had toegezegd onder voorwaarde van anonimiteit. De reden laat zich volgens AAN TAFEL! eenvoudig raden: de angst voor dierenactivisme is na de stalbezetting in Boxtel op 13 mei 2019 diepgeworteld in de veehouderij. “Een incident dat niet op zichzelf staat: dagelijks hebben veehouders en vervoerders van vee met intimidatie te maken.” Ondanks dat de inspecteur enig begrip toonde, zette de NVWA haar vorderingseis om inlichtingen door en resulteerde dit geschil middels een voorlopige voorziening voor de rechter in het Paleis van Justitie in Den Haag.
Rechter: “Belang stichting weegt zwaarder”
De rechter oordeelde dat het belang van Stichting AAN TAFEL! – verbinding maken tussen stad en platteland – zwaarder weegt dan het belang van de NVWA om op deze wijze onderzoek te doen. Een vordering om inlichtingen wordt gezien als een (te) zwaar middel. Bovendien dicht de rechter AAN TAFEL! de rol van public watch dog toe, waarbij bescherming van de bron gerechtvaardigd is. Na intern beraad besloot NVWA zich bij deze uitspraak neer te leggen en is de last onder dwangsom ter handhaving van de medewerkingsplicht opgeheven.
“Dit had makkelijk anders gekund”
De slotsom: een enorme papierwinkel, juridische kosten en een belasting van de rechterlijke macht waar één informeel telefoontje had volstaan. Volgens Wim Groot Koerkamp, voorzitter van Stichting AAN TAFEL! had het makkelijk anders gekund. “Varkenshouder Thomas wordt, net als iedere boer en tuinder in Nederland, periodiek gecontroleerd. Eén belletje had uitsluitsel gegeven over de aanwezigheid van speelmateriaal in het kraamhok. Een vraag die de varkenshouder simpelweg via AAN TAFEL! kon bevestigen. Het is tekenend hoe we in Nederland met elkaar omgaan, waarbij wantrouwen in plaats van vertrouwen de overhand heeft. Verschillende zienswijzen worden niet meer besproken, maar via de rechter uitgevochten. Een open overheid is een groot goed, mits goed toegepast. In de huidige vorm werkt het polarisatie louter in de hand. Gelukkig kent Nederland rechters die er ook zo over denken. Nu de politiek nog.”
Tekst: Gerben Hofman
Beeld: Stichting AAN TAFEL!
