Hoe is het gesteld met het dierenwelzijn bij varkenshouderijen? Dat wil de NVWA vanaf 20 november beter in beeld krijgen door inspecties uit te voeren die onderdeel zijn van een naleefmeting.
De resultaten zal de NVWA gebruiken om toekomstige inspecties gerichter uit te voeren. Ook kunnen ze over specifieke onderwerpen communiceren waarvan is gebleken dat dit bij varkenshouderijen extra aandacht en prioriteit nodig heeft om het welzijn van varkens te verbeteren. De inspecties maken daarnaast inzichtelijk welke onderwerpen wel goed worden nageleefd met als uiteindelijk resultaat een zo volledig mogelijk beeld van de varkenshouderijen in Nederland.
Varkenshouders zijn verantwoordelijk voor het welzijn van de dieren op hun bedrijf. De NVWA voert jaarlijks inspecties uit bij varkenshouderijen om het welzijn van varkens te controleren en treedt handhavend op indien er overtredingen worden vastgesteld. Tijdens de inspecties voor deze naleefmeting letten de inspecteurs daarnaast extra op hokverrijking, het alarmsysteem voor uitval van de ventilatie en het stalklimaat. Ook besteden we aandacht aan het couperen van staarten van varkens.
Nood- en alarmsysteem
Sinds 1 juli 2023 gelden er aangescherpte regels voor alarmsystemen in stallen om te voorkomen dat dieren lijden of doodgaan als de ventilatie uitvalt. Een alarmsysteem is verplicht in stallen die voorzien zijn van kunstmatige ventilatie, waarbij de gezondheid en het welzijn van de dieren afhankelijk zijn van dit kunstmatige ventilatiesysteem. Dit kan betekenen dat veehouders alarmsystemen moeten aanpassen. Het alarmsysteem dient maandelijks getest te worden en er gelden eisen qua registratie van de uitgevoerde testen en de bewaartermijn van die gegevens. Ook moet de veehouder beschikken over een alarmplan.
Voor de nieuwe regels omtrent het alarmsysteem en alarmplan geldt een overgangstermijn tot 1 januari 2024. Tot het nieuwe jaar krijgen varkenshouders enkel een waarschuwing als ze deze nieuwe regels niet naleven. Vanaf 1 januari 2024 kan een houder direct een boete krijgen als tijdens een inspectie blijkt dat het alarmsysteem niet voldoet aan de nieuwe eisen.
Per 1 juli 2024 gelden ook aangescherpte regels voor noodsystemen in stallen. In een stal met kunstmatige ventilatie dient vanaf deze datum dan ook een noodstroomaggregaat aanwezig te zijn. Dit zorgt ervoor dat het ventilatiesysteem blijft werken bij stroomuitval.
Stalklimaat
De inspecteurs van de NVWA beschikken over apparatuur om de concentraties van ammoniak en koolstofdioxide in de stal te meten. Tijdens de inspecties voor de naleefmeting worden bij een deel van de bedrijven metingen verricht om inzicht te krijgen in de concentratie van deze gassen in de stal.
Te hoge concentraties ammoniak en koolstofdioxide kunnen schadelijk zijn voor de gezondheid en het welzijn van de varkens. Daarom is het belangrijk om te weten hoe het met het stalklimaat is gesteld. Als tijdens inspecties te hoge concentraties ammoniak en koolstofdioxide worden gemeten, en onze inspecteurs ook dieren aantreffen met symptomen die verband houden met het stalklimaat, dan treden we handhavend op.
Inventarisatie couperen van staarten
De Nederlandse varkenshouderij heeft de ambitie uitgesproken om stapsgewijs en verantwoord naar vitale varkens mét krulstaart te gaan. Onder andere hokverrijking speelt een belangrijke rol bij het stoppen met het couperen van staarten. Uit eerdere inspectieresultaten bleek al dat hokverrijking een aandachtspunt blijft.
Heeft de veehouder voldoende inzicht in de mate van oor- en staartbijten op het bedrijf? Wordt hierover een risicobeoordeling gemaakt door de houder? En welke maatregelen zijn er getroffen om staartbijten en andere gedragsstoornissen zoveel mogelijk te voorkomen? Zijn er al biggen op het bedrijf aanwezig met bewust langere of intacte staarten? Dat wil de NVWA in kaart brengen door verkennende gesprekken waar geen handhaving aan gekoppeld zal zijn. De opgehaalde informatie wordt wel vastgelegd in het bedrijfssysteem.
Met de resultaten uit de naleefmeting kan de NVWA gerichter inspecteren en communiceren over de welzijnsonderwerpen waarvoor aandacht en prioriteit nodig is.
Beeld: ter illustratie
