Varkenshouder Paul Smeets is stellig. Hoewel de salmonella-uitbraak op zijn bedrijf al een jaar onder controle is, zal hij blijven vaccineren tegen salmonellose. Smeets’ varkensbedrijf kampte dan ook verschillende jaren met een klinische salmonella-infectie.
“Hier was echt uitval bij de zware vleesvarkens terwijl andere dieren in de afdeling eigenlijk zo goed als niets aten gedurende een kleine week. Hun groei stopte en ze vielen af”, maakt de varkenshouder ons zijn probleem meteen duidelijk.
Salmonella Typhimurium
De dierenartsen die het bedrijf destijds begeleidden konden het probleem al snel detecteren. Nadat er zowel mest- als stofmonsters in de stallen waren genomen kwam vast te staan dat het ontegensprekelijk om een infectie door Salmonella Typhimurium ging. Maar zes à zeven jaar terug was daar geen vaccin tegen beschikbaar. De ontwikkeling was echter wel volop aan de gang. Waarop het varkensbedrijf, samen met een zestal andere Nederlandse praktijkbedrijven, als enige Belgische bedrijf in een veldproef werd opgenomen. Dit uiteraard nadat daartoe de nodige ver-gunningen (en uitzondering) door de betrokken overheden was verleend. Niet zonder succes. Inmiddels is het vaccin zowel in Nederland (sinds 7 maart 2019) als in België (sinds 7 mei 2019) geregistreerd.
Zo werkt het het vaccin bij varkens
Het vaccin betreft een levende, verzwakte entstof van Salmonella Typhimurium die in Duitsland werd ontwikkeld. Zeugen dienen in eerste instantie tweemaal geënt te worden: op zes en op drie weken voor het werpen. Daarna volstaat een herhaling drie weken voor elke volgende worp. Biggen worden oraal gevaccineerd middels een drench. Ook dat dient tweemaal te gebeuren: op drie à vier dagen leeftijd met een herhaling drie weken later. De tweede enting gebeurt hier in de biggenbatterij middels drinkpannetjes. Wordt er later gespeend dan kan het enten gerust in de kraamstal geschieden met een drench.
Varkenshouder zoekt jaren naar oplossing
Het probleem op het bedrijf Smeets is al vele jaren oud. Paul gaat zes à zeven jaar terug in de tijd als hij vertelt: “Ik heb het ooit meegemaakt dat ik in Peer op een groep van 500 varkens acht, negen tot zelfs tien zware dieren verloor.” De varkenshouder greep dan in met antibiotica, maar gelet op de wachttijd was dat niet evident.
“Het was meestal te laat. Het kwaad was geschied. Ik was telkens weer bang om nog in de stal te gaan.”
Ook andere managementmaatregelen hadden nauwelijks of zelfs helemaal geen effect. “De pH van mijn drinkwater is van nature 5. Aanzuren van het water had totaal geen effect”, getuigt Smeets. “Ik liet op een bepaald moment ook zuren in het voer doen. Ik heb ander voeder aangewend, beter verteerbaar, enz. Het hielp allemaal niks.” Paul geraakte gefrustreerd. “Want voor je het weet, ben je een aantal jaren bezig met het zoeken naar een oplossing. En dat terwijl ik niet weet hoe mijn bedrijf geïnfecteerd werd.” De varkenshouder doet aan eigen aanfok en verklaart ‘nooit dieren aangevoerd te hebben’. “Ik veronderstel daarom dat de infectie misschien met een vrachtwagen op mijn bedrijf geraakt is.”
Test Duitse universiteit biedt oplossing
Hoe dan ook kwam er pas soelaas toen Pauls voormalige bedrijfsdierenarts Gerrit Tacken – die inmiddels gepensioneerd is en opgevolgd werd door Emile Gijsen van groepspraktijk Varkens Artsen Zuid – na bemiddeling door Peter Van der Wolf, een dierenarts van Ceva Santé Animale die doctoreerde over salmonella, een gepaste strategie op getouw kon zetten. Zoals hoger al aangegeven werd het bedrijf opgenomen in een veldproef met als doel de effectiviteit van het vaccin tegen salmonellose te testen. Opzet was na vaccinatie van zowel de zeugen als de biggen na te gaan wat de bacteriologische contaminatie met salmonella-veldspecies nog is. “Er werden 20 stalen genomen in totaal; 17 sokjes en 3 stofmonsters”, legt Emile Libbrecht, veterinary service manager voor Ceva uit.
Dit artikel is afkomstig uit het vakbald Varkensbedrijf. Verder lezen? Klik hier!
Bedrijfsprofiel varkensbedrijf
Paul Smeets (56) runt in Bree (Limburg) een varkensbedrijf met 260 zeugen en 800 vleesvarkensplaatsen. Op een tweede locatie in Peer heeft hij nog eens 800 vleesvarkens zitten. Al in 2002 maakten we een eerste reportage op dit bedrijf, nadat het bedrijf als eerste Groen Label-bedrijf op Belgische bodem ingehuldigd werd. Destijds hield Paul slechts 150 zeugen en werkte hij volgens het driewekensysteem. Met de uitbreiding naar de huidige zeugenstapel stapte hij over naar het vijfwekensysteem. Hij houdt er dan ook een strakke planning op na en speent de biggen op 21 dagen.
Dit artikel is afkomstig uit het vakbald Varkensbedrijf. Verder lezen? Klik hier!
