Wisselende ontwikkelingen op de graanmarkt, de Europese ontbossingsverordening en nog inmiddels stijgende waterstanden. Dat is de sfeer op de grondstoffenmarkt in week 47. Er heerst nog altijd onzekerheid rond de graanexport vanuit het Zwarte Zeegebied. Australië en Argentinië verwachten grotere oogsten. Ook de markt voor eiwitrijke grondstoffen blijft krap. Vooral raapschroot en zonnebloemzaadschroot zijn beperkt beschikbaar. Dat blijkt uit de wekelijkse marktberichten van ForFarmers en ABZ Diervoeding.
Graanmarkt blijft afhankelijk van geopolitiek en oogstverwachtingen
Volgens ForFarmers steeg de tarwenotering op de Matif richting 240 euro per ton. De Europese tarwevoorraden blijven relatief krap en ondersteunen daarmee de markt. Tegelijkertijd neemt de concurrentie op de internationale exportmarkt toe. Argentinië en Australië verwachten grotere tarweoogsten, waardoor de beschikbaarheid van tarwe de komende maanden kan toenemen.
Ook de ontwikkelingen rond het Zwarte Zeegebied blijven invloed houden op de markt. De gesprekken tussen Rusland en Oekraïne hebben nog niet geleid tot een doorbraak over de graanexport. Vooral het uitblijven van een graancorridor beperkt de exportmogelijkheden vanuit het gebied. Daarnaast is de inzaai van wintergranen in Oekraïne achtergebleven. Begin november was 71 procent van het geplande areaal wintergerst ingezaaid, tegenover 544.000 hectare vorig seizoen en 421.000 hectare dit seizoen.
In West-Europa verliep de inzaai ondertussen voorspoedig na de recente regenval. In Frankrijk is inmiddels ruim 93 procent van de wintertarwe ingezaaid, tegenover een vijfjarig gemiddelde van 82 procent. Ook de Amerikaanse wintertarwe staat er volgens ABZ Diervoeding goed voor. Bij maïs is het beeld wisselend. De oogst van Poolse maïs zorgt momenteel voor extra aanbod en prijsdruk op non-GMO-maïs. Tegelijkertijd blijft de aanvoer vanuit het Zwarte Zeegebied moeizaam. De grote Amerikaanse maïsvoorraden kunnen de Europese markt voorlopig van extra aanbod voorzien, meldt ABZ Diervoeding.
Sojaschroot stijgt door sterke vraag en EUDR
De prijzen van sojaschroot zijn opnieuw gestegen. Volgens ForFarmers zorgt de sterke wereldwijde vraag voor opwaartse druk. Vooral China importeerde meer soja dan vorig jaar. Ondanks de hogere verwerkingsvolumes in de Verenigde Staten, Brazilië en Argentinië liggen de voorraden sojaschroot lager dan een jaar geleden. Ook de sterkere Amerikaanse dollar maakt soja voor Europese afnemers duurder. De euro/dollarkoers noteerde volgens ForFarmers 1,0979, tegenover 1,1088 bij het vorige marktbericht.
Daarnaast speelt de Europese ontbossingsverordening (EUDR) een rol. Marktpartijen leggen voorraden aan om vanaf januari een eventuele EUDR-toeslag te voorkomen. ForFarmers adviseert melkveehouders daarom om, als daar ruimte voor is, in december alvast sojaschroot in te kopen. ABZ Diervoeding ziet eveneens steun voor de sojaprijzen. De Amerikaanse oogst nadert het einde en er vinden regelmatig verkopen van Amerikaanse sojabonen aan China plaats. Ook de gesprekken tussen de Amerikaanse president Donald Trump en zijn Chinese ambtgenoot kunnen volgens ABZ Diervoeding invloed hebben op de handelsrelatie en de prijsontwikkeling.
Voor de langere termijn kan de nieuwe oogst in Zuid-Amerika juist voor prijsdruk zorgen. In Brazilië is inmiddels ruim 55 procent van het soja-areaal ingezaaid. Plaatselijk verloopt dit proces door wisselende weersomstandigheden minder voorspoedig. Op sommige locaties valt veel regen, terwijl andere gebieden juist droger zijn. Toch zijn de weersvooruitzichten voor de nieuwe oogst volgens ForFarmers gunstig genoeg om op termijn meer aanbod te verwachten.
Raapschroot en zonnebloemzaadschroot beperkt beschikbaar
De beschikbaarheid van raapschroot blijft krap. Volgens ForFarmers staan meerdere grote verwerkers in Duitsland en België momenteel vrijwel stil. De lage waterstanden hebben de aanvoer van raapzaad bemoeilijkt, waardoor de voorraden beperkt zijn en leveringsproblemen ontstaan. ABZ Diervoeding ziet inmiddels wel ruimte voor verbetering. Door de recente regenval stijgen de waterstanden en kan de aanvoer naar de verwerkers herstellen. Daardoor kan ook de beschikbaarheid van raapschroot verbeteren.
Verder bieden de goede oogstverwachtingen in Australië en Canada perspectief op meer aanbod van GMO-raapzaad en -schroot. Dat kan op termijn voor enige prijsverlichting zorgen. De gevolgen daarvan worden echter niet direct zichtbaar. Volgens ABZ Diervoeding zorgen de naderende decembermaand en de logistieke beperkingen voorlopig voor een krappe markt. ForFarmers adviseert melkveehouders daarom om tijdig hun behoefte voor december in kaart te brengen en bestellingen vooruit te plannen.
Ook zonnebloemzaadschroot blijft beperkt beschikbaar. De Russische aanvallen op Oekraïne hebben gevolgen voor de productie en export vanuit het Zwarte Zeegebied. Volgens ForFarmers is de aanvoer vanuit Oekraïne voorlopig vrijwel nihil. ABZ Diervoeding meldt dat een grote Oekraïense olieproducent de productie op acht locaties heeft stilgelegd. Hierdoor valt de komende periode 3,5 miljoen ton aan verwerkingscapaciteit weg. De markt wordt daardoor afhankelijker van andere herkomsten. Zo zal meer midpro-zonnebloemzaadschroot uit Zuid-Amerika moeten komen om het wegvallende aanbod op te vangen.
Vezelrijke grondstoffen
Bij de vezelrijke grondstoffen blijven de prijsontwikkelingen beperkt, al zijn er verschillen tussen de producten. Bietenpulp blijft volgens ABZ Diervoeding op een hoog prijsniveau. De suikerbietenoogst in Frankrijk viel met 24 miljoen ton ongeveer een derde lager uit dan vorig jaar. Ook in Duitsland spelen verhoogde aflatoxinewaarden in bietenpulp. Hierdoor is de inzetbaarheid van het product minder vanzelfsprekend. ForFarmers ziet de prijzen voorlopig weinig veranderen. De markt richt zich vooral op het afronden van de lopende campagne in december. Daarna is nog onzeker hoeveel bietenpulp beschikbaar komt.
Ook sojahullen blijven stevig geprijsd. Volgens ABZ Diervoeding is het grootste deel van de geïmporteerde voorraad inmiddels verkocht. Daardoor blijft het aanbod beperkt. ForFarmers ziet wel aanbod voor levering van januari tot en met maart, maar tegen relatief hoge prijzen. De markt houdt daarbij rekening met een risicopremie.
Bij palmpitschilfers lopen de verwachtingen van de voerleveranciers uiteen. ABZ Diervoeding ziet de prijzen verder stijgen door de gevolgen van El Niño voor de palmproductie. Ook de verwachte aanvoer rond de EUDR speelt een rol. Volgens ABZ Diervoeding wordt in november en december extra product verscheept, waardoor begin 2027 mogelijk minder aanbod beschikbaar komt. ForFarmers meldt daarentegen dat de prijzen momenteel redelijk stabiel blijven. De eerste productieprognoses wijzen volgens deze voerleverancier op een productiedaling van ongeveer 4 procent ten opzichte van vorig jaar. Eerder werd nog rekening gehouden met een daling van 15 procent. De komende zes tot negen maanden moet duidelijk worden hoe de productie zich daadwerkelijk ontwikkelt.
Logistiek vraagt om tijdige inkoop
De recente regenval zorgt inmiddels voor stijgende waterstanden. ABZ Diervoeding verwacht dat het laagwaterprobleem de komende twee weken voorbij is. Toch blijft onzeker hoe de situatie zich richting het einde van het jaar ontwikkelt. Bovendien zijn laadlocaties in december traditioneel minder dagen geopend, wat de logistieke planning bemoeilijkt.
Beide voerleveranciers adviseren daarom om grondstoffen ruim op tijd te bestellen. Vooral bij raapschroot, zonnebloemzaadschroot en andere beperkt beschikbare grondstoffen kan uitstel tot leveringsproblemen leiden. Ook bij tarwegries is tijdig bestellen belangrijk. ForFarmers wijst op een minimale levertijd van een week voor het product. Door bestellingen vooruit te plannen, kunnen melkveehouders voorkomen dat silo’s leeg raken.
Bronnen: ABZ Diervoeding, ForFarmers




