Varkens lopen over zand, ze kunnen zelf naar het toilet, ze zoeken en wroeten naar voedsel dat naar beneden komt gevallen en ze leven bij zacht licht dat ze prettig vinden. Dat klinkt als het walhalla voor het varken en dat is precies het uitgangspunt van de initiatiefnemers van Het Familievarken. Onderzoek van Wageningen University & Research (WUR) staat aan de basis van dit nieuwe concept voor een stal van de toekomst in Venhorst.
Behoefte van het varken
De natuurlijke behoefte van het varken staat centraal. Daar is de stal op gebouwd en de komende maanden gaan onderzoekers regelmatig kijken, meten en controleren of de theorie ook aansluit op de praktijk. ‘Dat is ook zo uniek aan dit project’, zegt Universitair Hoofddocent Liesbeth Bolhuis van WUR, ‘Hier kunnen we het systeem nog aanpassen aan het dier in plaats van dat het dier zich moet aanpassen aan het systeem’.
Varkenstoilet
Zo zit in de nieuwe stal een varkenstoilet. Deze maand beginnen er testen om de poep en de urine te scheiden. Als de stikstof uit de urine een verbinding aangaat met poep ontstaat er ammoniak en dat zorgt weer voor stankoverlast en stress bij varkens. Een scheiding tussen poep en plas zou ook kunnen zorgen voor geen uitstoot van stikstof.
Varkensvoer druppelt naar beneden
Onder het dak hangt een speciale constructie waaruit een paar keer per dag voer naar beneden druppelt in het zand. Zo kunnen de varkens gezamenlijk en naar behoefte wroeten voor voer. Het zand biedt ook de mogelijkheid voor het graven van een ligkuil of het nemen van een modderbad.
Biggen na geboorte
Voor de geboorte van de biggen maken de zeugen hun eigen nest, terwijl ze contact kunnen houden met hun groepsgenoten. De biggen kunnen al snel na de geboorte meewroeten met hun moeders en kennis maken met andere varkens, zodat ze geleidelijk zelfstandig worden. Ze blijven hun hele leven in dezelfde ruimte.
Hier kunnen we het systeem nog aanpassen aan het dier in plaats van dat het dier zich moet aanpassen aan het systeem
Antibioticareductie varkens
Door tegemoet te komen aan hun gedragsbehoeften en abrupte verhuizingen te vermijden, is de verwachting dat de varkens minder vatbaar zullen zijn voor ziekten. En dus geen antibiotica nodig zullen hebben.
Spannend hoe varkens gaan reageren
Niet alleen voor de initiatiefnemers is het een spannende tijd, ook voor de onderzoekers is het afwachten hoe de varkens zullen reageren op de nieuwe stal. ‘We weten niet hoe het ritme van de dieren zal zijn en hun sociale interacties’, vertelt onderzoeker Inonge Reimert. ‘Kunnen we agressie inderdaad vermijden doordat dieren tegelijkertijd kunnen eten? Op welke tijden moet het voer regenen? Allemaal zaken die we zullen bestuderen’.
Dat doen de onderzoekers niet alleen door de dieren te bekijken in de stal van Het Familievarken zelf. Sommige varkens hebben trackers waarmee hun bewegingen worden geregistreerd. Die gegevens gaan de computer in om in kaart te brengen waar de varkens zijn in de stal en wanneer.
Het familievarken
Het familievarken wordt mede mogelijk gemaakt door het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat en de provincie Noord-Brabant in het kader van OPZuid.
