Akkervarkens, varkens die doelgericht worden ingezet op akkerland, blijken een veelbelovende schakel in een duurzamere en meer circulaire Vlaamse landbouw. Dat blijkt uit een bachelorproef uitgevoerd binnen het CCBT-project Akkervarkens, waarin zowel enquêtes bij landbouwers als welzijnsscans van de dieren werden geanalyseerd.
Deze verkennende studie toont aan dat akkervarkens percelen efficiënt opruimen, bodems verbeteren en reststromen valoriseren, terwijl ze tegelijk uitstekend scoren op dierenwelzijn. Toch botsen landbouwers op strikte wetgeving, gezondheidszorgen en praktische hindernissen.
Belangrijkste bevindingen
Akkervarkens creëren meerwaarde op het veld:
- Landbouwers zetten ze vooral in voor het opruimen van gewasresten, groenbemesters en onkruiden.
- De dieren helpen de bodem beluchten en mengen, wat de structuur verbetert.
- Ze verwerken reststromen zoals groenten, draf of melkoverschotten, wat circulaire landbouw versterkt.
Dierenwelzijn opvallend positief
Welzijnsscans via Piglow, uitgevoerd op enkele praktijkbedrijven met buitenvarkens, tonen beloftevolle resultaten:
- Er werden geen staartletsels bij de akkervarkens gezien.
- Ademhalingsproblemen waren volledig afwezig.
- 75% van de dieren gebruikt verrijkingsmateriaal.
- Minder agressie in vergelijking tot een conventioneel bedrijf.
- Meer spelgedrag in vergelijking met een conventioneel bedrijf.
Belemmeringen bemoeilijken de praktijktoepassing
Uit de enquêtes blijkt dat landbouwers vooral struikelen over:
- Onduidelijke en strikte wetgeving rond buitenhuisvesting
- Verplichte dubbele omheining en verplaatsingsdocumenten bij rotatie
- Gebrek aan slachthuizen voor kleinschalige (biologische) bedrijven
- Zorgen rond varkensspoelworm, ondanks lage prevalentie en goede screeningsmogelijkheden
- Binnen het project testte 1/8 bedrijven positief voor varkensspoelworm
Akkervarkens bieden echte kansen voor landbouwers die circulair, diervriendelijk en efficiënt willen werken. Om deze praktijk breed ingang te doen vinden, is duidelijkere en aangepaste wetgeving noodzakelijk.
Bron: CCBT
