In 2024 vonden er 43 stalbranden plaats, waarbij ruim 62.000 dieren omkwamen, zo blijkt uit cijfers van het Verbond voor Verzekeraars. Dit zijn evenveel stalbranden als in 2023, maar omdat er meer branden plaatsvonden op pluimveebedrijven, steeg het aantal omgekomen dieren helaas. Dit meldt minister Femke Wiersma van LVVN in een brief aan de Tweede Kamer.
Bij veel stalbranden is de oorzaak helaas niet te achterhalen, doordat stallen vaak volledig afbranden. Bij de stalbranden waarvan de oorzaak wel te achterhalen was, lagen vooral elektra en werkzaamheden aan de basis van de brand. “Deze resultaten bevestigen de noodzaak van een effectieve aanpak van stalbranden”, aldus Wiersma in de kamerbrief.
Verplichte keuringen op staltechniek en brandveiligheid
Een van de belangrijkste veranderingen is de invoering van verplichte keuringen voor elektrische installaties en algemene brandveiligheid op veehouderijen. Dit betekent dat veehouders periodiek hun elektrische systemen en brandveiligheidsmaatregelen moeten laten controleren door een gecertificeerd bedrijf.
Op dit moment wordt onderzocht hoe deze keuringen het beste kunnen worden ingevoerd en wat de impact (bijvoorbeeld kosten) voor dierhouders zullen zijn. De eerste proefkeuringen starten binnenkort, en de definitieve regels worden in 2025 verwacht, zo stelt de minister.
Inhoud van een keuring:
- Een verplichte elektrakeuring om storingen en kortsluiting in de stal te voorkomen.
- Controle op brandgevaarlijke situaties, zoals stofophoping en slechte bedrading.
- Advies over brandpreventie en veilig werken.
Aanpassingen in stalontwerp en brandcompartimenten tegen stalbranden
Momenteel mogen stallen brandcompartimenten hebben van maximaal 2.500 vierkante meter. Als een veehouder een groter brandcompartiment wil bouwen dan is dat ook mogelijk, mits conform het gelijkwaardheidsbeginsel extra brandveiligheidsmaatregelen worden getroffen waarmee aangetoond wordt dat het compartiment even brandveilig is als een compartiment van 2500 m2. De overheid onderzoekt of de maximale oppervlakte verlaagd moet worden. Kleinere compartimenten kunnen voorkomen dat brand zich te snel verspreidt en daarmee het aantal dierlijke slachtoffers beperken. In dit geval geldt dat bestaande stallen waarschijnlijk grotendeels ongemoeid blijven, maar nieuwe regels kunnen invloed hebben bij uitbreidingen of aanpassingen.
Bewustwordingscampagne en praktijkgerichte adviezen over stalbranden
Naast technische maatregelen wordt er een campagne opgezet om veehouders bewuster te maken van brandrisico’s en preventieve maatregelen. Dit om veehouders en erfbetreders te helpen met verbeteren van de brandveiligheid op het bedrijf. Dit doet de overheid in samenwerking met sectororganisaties, de brandweer, veiligheidsregio’s en het Verbond van Verzekeraars.
Geen Stable Safe-systeem of valwanden
Een veelbesproken idee was het installeren van valwanden of het Stable Safe-systeem, waarmee dieren bij brand zouden kunnen ontsnappen. Onderzoek door Wageningen University & Research (WUR) toont echter aan dat deze systemen weinig effect hebben, omdat bijvoorbeeld varkens niet vanzelf vluchten bij brand. De overheid ziet deze oplossingen daarom niet als zinvolle investering.
Praktische tips om de brandveiligheid te vergroten
Hoewel de definitieve regels pas later dit jaar bekend worden, kunnen veehouders alvast stappen zetten:
- Laat de elektrische installaties preventief keuren.
- Voorkom stofophoping rond elektrische apparatuur.
- Zorg voor goed onderhoud van ventilatoren en andere machines.
- Voer risicovolle werkzaamheden, zoals lassen, buiten de stal uit.
- Controleer of je blusmiddelen en vluchtwegen up-to-date zijn.
Tekst: Gerben Hofman
Beeld: beeldarchief Prosu bv
