SUSINCHAIN is een Europees project dat als doel heeft om het gebruik van insecten in humane voeding en dierenvoeder op te schalen. De naam van het project is een afkorting van sustainable insect chain, wat meteen ook duidt op de focus van het project, namelijk duurzame eiwitten afkomstig van insecten integreren in de hele voedselketen, mét oog voor de economische haalbaarheid. Binnen het project werken 35 partners uit de industrie en de academische wereld samen, waaronder INRAE, KU Leuven en Wageningen University & Research. Die laatste publiceerde onlangs een overzicht van de wetenschappelijke artikels die al verschenen in het kader van het project.
De verschillende publicaties belichten diverse aspecten van de voedselketen, van boerderij tot consument. Er komen verschillende thema’s aan bod, zoals het management op insectenkwekerijen, het verwerken van insecten in dierenvoeder, de perceptie van de consument, en voedselveiligheid en allergenen.
Het opschalen van de kweek van insecten brengt ook de nood aan kennis over management van bedrijven met zich mee. In de praktijk ziet men dat op bedrijven waar meelworm gekweekt wordt, vaak ook ongewild andere insecten gedijen, zoals de Indische meelmot. Om dit ongedierte te bestrijden werden verschillende technieken getest, zoals het inzetten van parasitaire wespen, aanpassingen aan de omgeving of het gebruik van feromonen. Veelbelovend was ook de bestrijding met behulp van de bacterie Bacillus thuringiensis, die insecticiden produceert. Ten tweede vraagt de opschaling van kwekerijen ook meer kennis over het transport van insecteneieren of levende insecten. Uit praktijkproeven bleek dat temperatuur voor en tijdens het transport cruciaal was voor de overleving van de dieren en hun groeiprestaties nadien.
Voor de verwerking van insecten in dierenvoeder werden zowel de manier van verwerken als de verteerbaarheid van nutriënten onderzocht. Larven van de zwarte soldaatvlieg worden gedroogd vooraleer ze in dierenvoeder verwerkt worden, aangezien dit een product met een stabiele kwaliteit oplevert. De larven kunnen gedroogd worden in een oven of microgolfoven. Ook vriesdrogen is een optie. Uit verschillende studies blijkt dat het drogen in een microgolf het meest stabiele product oplevert en minder tijd en energie kost. Bovendien vond men in sommige studies in de aquacultuur ook een verbeterde verteerbaarheid bij larven die gedroogd werden in een microgolf. In een studie bij kippen werd de toevoeging van larven van de zwarte soldaatvlieg in het voeder vergeleken met soja. Larven zorgden voor een betere voederefficiëntie, terwijl de groeiprestaties en de kwaliteit van eieren gelijk bleven.
Verder deden partners van het project ook onderzoek naar de perceptie van de consument bij voeding met insecten bestemd voor menselijke consumptie. Hoe meer consumenten in aanraking komen met insecten in voeding, hoe meer ze de producten zullen aanvaarden. Verder bleek uit testen met een proefpanel ook dat de zintuiglijke ervaring erg belangrijk was voor de acceptatie van voedingsproducten die insecten bevatten.
Ten slotte is er nog meer onderzoek nodig rond voedselveiligheid en allergenen. Insecten worden gevoederd met reststromen die schadelijke residuen kunnen bevatten zoals insecticiden. Dit heeft een negatief effect op de prestaties van larven en mogelijk ook op de volksgezondheid. Verder kunnen de reststromen allergenen bevatten, zoals melk en granen. Uit eerste studies bij gele meelwormen en larven van de zwarte soldaatvlieg bleek dat deze allergenen niet meer traceerbaar zijn in de insecten als de insecten vier dagen vasten vooraleer ze gedroogd worden. Ten slotte kunnen residuen uit de reststromen ook terechtkomen in frass, het mest van de insecten. Om frass veilig te kunnen inzetten als meststof voor planten, moet eerst nagegaan worden of er zware metalen, pathogenen, enz. achterblijven in het mest.
Op basis van de bevindingen uit verschillende studies stelden de onderzoekers adviezen op rond het opschalen van de insectenindustrie. Ze deelden de adviezen met verschillende stakeholders en beleidsmakers.
Tekst: Gerben Hofman
Beeld; Prosu Beeldarchief
