Varkenshouder Mark van Sambeek is sinds oktober vorig jaar gedeeltelijk gestopt met couperen van staarten. Eén keer per vier weken coupeert hij nu acht tomen niet. Zo doet hij ervaring op met lange staarten. “Het werkt eigenlijk best goed. Het risico zit vooral zo’n twee weken na spenen. Als je ze daar goed doorheen krijgt, dan is de vleesvarkensstal ook geen probleem meer.” Dit vertelde Van Sambeek donderdag 27 maart in het webinar ‘Maart de maand van de staart 2025’ van CoViVa.
Van Sambeek heeft een gedeeltelijk gesloten bedrijf met 1.250 zeugen en 2.500 vleesvarkens. De biggen die hij niet zelf afmest worden verkocht om afgemest te worden binnen het Frievar-concept. Van Sambeek gebruikt de Frieverdi-zeug (kruising tussen Noors Landvarken, York en NL) en een Piètrain-beer.
Staarten eraan laten
De varkenshouder werkt met een één weeksysteem en de biggen worden geboren in traditionele kraamhokken. Eén keer per vier weken laat Van Sambeek bij acht tomen de lange staarten eraan zitten. Sinds oktober vorig jaar doet hij ervaring op met lange staarten. Dit na een nulmeting in samenwerking met zijn dierenarts van Dierenartsenpraktijk Someren. Hij startte in oktober met vier tomen per vier weken, maar dit aantal is inmiddels verdubbeld. “En als het goed gaat, proberen we het nog verder op te voeren.”
Kritiek moment: twee weken na spenen
In het kraamhok gaat het volgens Van Sambeek best goed, zonder dat hij daar heel specifieke dingen doet. Een kritiek moment ligt op zijn bedrijf zo’n twee weken na spenen, heeft hij ervaren. “We houden in die periode daarom een extra vinger aan de pols. We geven wat extra afleidingsmateriaal in de vorm van Friberne-mix en jutezakken. Zien we problemen, dan separeren we biggen.” Van Sambeek houdt gespeende biggen op een volledige kunststof roostervloer. Dit wordt in het algemeen gezien als een nadeel voor wat betreft bijterij. In de nulmeting met dierenartsenpraktijk Someren werd dit ook als risico aangestipt. Voor extra afleiding in de biggenstal maakt Van Sambeek onder andere gebruik van een voedselplaat.
Vleesvarkens gaan goed
De biggen met lange staarten worden op het bedrijf van Van Sambeek zelf afgemest. Zo houdt hij er ook zelf het zicht op. Bij de vleesvarkens ondervindt Van Sambeek tot nu toe geen tot weinig problemen met staartbijten. “Als ze goed door de gespeende biggenstal komen, is de vleesvarkensstal ook geen probleem meer”, stelt hij. De drinkbak en voerbak waren al goed op orde. Varkens kunnen zich vermaken met speelkettingen met jutezakken. De beschikbare ruimte kan ook een positieve rol spelen. Van Sambeek levert 1 Ster Beter Leven, waardoor de hokbezetting relatief laag is.
Anders werken
Controle is belangrijk bij het houden van varkens met lange staarten. Er hangen scorekaarten in de stal die iedere dag worden ingevuld. Twee keer per dag vindt er een controleronde plaats. “Bij de gespeende biggen deden we altijd één controleronde per dag, maar twee is nodig bij lange staarten. Het is iets anders werken, er komt iets meer arbeid aan te pas. Het kan dan niet op de manier waarop je het nu doet, maar het kan wel.”
Wat doen bij een uitbraak?
Inmiddels heeft Van Sambeek al zo’n 150 varkens met een lange staart afgeleverd aan de slachterij. Hij schat dat 95 procent er met een intacte staart doorheen komt. Een uitbraak van staartbijten is niet uitgesloten. Als het in een hok misgaat, is snel ingrijpen belangrijk. Dat doet Van Sambeek ook. “De ene keer halen we de bijter eruit. Soms lijkt het door het hele hele koppel te vermengen. Dan halen we gewoon de helft van het koppel eruit. Dat geeft lucht. Met iets meer hokverrijking erbij krijg je het dan wel onder controle.”
Maart de maand van de staart
Het webinar ‘Maart de maand van de staart 2025’ is één van de webinars van de Coalitie Vitale Varkenshouderij (CoViVa) waarin varkenshouders en experts kennis en praktische ervaringen op het gebied van krulstaarten delen met collega’s en erfbetreders. De webinars moeten, naast diverse andere hulpmiddelen, de sector helpen om stapsgewijs en verantwoord toe te werken naar varkens met een krulstaart. Met het thema ‘Maart de maand van de staart’ vestigt CoViVa hier extra aandacht op.
Tekst: Gerben Hofman
Beeld: archief Prosu bv, ter illustratie
