Het legalisatietraject voor zogenoemde PAS-melders is onlangs met drie jaar verlengd, tot februari 2028. Dat zijn agrarische ondernemers die destijds onder het Programma Aanpak Stikstof (PAS) slechts een meldingsplicht hadden in plaats van een vergunning, maar die door een uitspraak van de Raad van State in 2019 alsnog zonder geldige natuurvergunning kwamen te zitten.
Hoewel deze boeren daardoor nog langer in onzekerheid blijven, wil ROM-adviseur Jeroen van Boxmeer van DLV Advies ook de positieve kant hiervan belichten. Het betekent ook dat provincies moeilijker door milieuclubs tot handhaving kunnen worden gedwongen.
Slechts acht van de 3.500 melders gelegaliseerd
De PAS-melders zitten nu al ruim zes jaar in onzekerheid. Initieel had de landbouwminister tot eind februari 2025 de tijd gekregen om een oplossing te vinden voor boeren die buiten hun schuld geen geldige natuurvergunning hadden. Maar tot dusver is er binnen dit legalisatietraject voor slechts acht van de 3.500 bedrijven succesvol afgerond. Intussen voeren milieorganisaties zoals MOB de druk op bij provincies, om over te gaan tot handhaving. “Daarbij kiezen ze 50 willekeurige bedrijven uit in een provincie, waarvoor ze handhavingsverzoeken indienen”, schetst vergunningenspecialist Jeroen van Boxmeer.
Minder kans op handhaving door verlenging
Vóór februari dit jaar lukte het de provincies in veel gevallen nog om middels rechtszaken onder de handhaving uit te komen, omdat het legalisatietraject nog liep. Maar met het aflopen daarvan, wordt dat steeds moeilijker. Recent heeft de Tweede Kamer de minister van Landbouw tot februari 2028 de tijd gegeven om de PAS-melders te legaliseren. Daarmee is voor de komende drie jaar de kans veel kleiner is geworden dat provincies gedwongen kunnen worden om handhavingsverzoeken na te leven. “Alleen heeft de Tweede Kamer daarnaast als eis gesteld dat er vóór 1 mei 2026 een aanvullend pakket van stikstofmaatregelen moet liggen. En of dat op tijd gerealiseerd gaat worden, is de grote vraag. Zeker met de verkiezingen en de formatie in het vooruitzicht”
Nog steeds geen structurele oplossing
Er zijn de afgelopen jaren al diverse pakketten gepresenteerd. Toch is dé oplossing nog niet gevonden. Voor de PAS-melders betekent hun ‘illegale status’ in elk geval dat zij nog steeds niet verder kunnen met de bedrijfsontwikkeling. “Maar wat wij altijd al gezegd hebben tegen PAS-melders: als je verder wil met je bedrijf, wacht dan niet het legalisatietraject af, maar ga zelf aan de slag.” Er zijn de laatste tijd verschillende aanpassingen geweest in de regelgeving, volgens Jeroen. “Ik zou elke PAS-melder daarom adviseren om je bedrijfssituatie te laten doorlichten en te toetsen aan de actuele regelgeving. Kijken waar je staat, dan kun je van daaruit verder.”
Bron: DLV Advies
