Veel agrarische ondernemers in staan voor grote keuzes: doorgaan, stoppen, omschakelen of vernieuwen. De initiatieven BoerenPerspectief en Erfcoaches bieden agrariërs in Overijssel hierbij ondersteuning en inzicht. Hendry van Ittersum en Hans Grooten, coördinatoren van beide initiatieven, vertellen hoe zij agrariërs en erfeigenaren begeleiden richting toekomstbestendige keuzes.
BoerenPerspectief: stip op de horizon
Volgens Hendry zoeken veel boeren naar een stip op de horizon. “Operationeel weten ze precies wat er dagelijks moet gebeuren, maar strategische en tactische keuzes blijven vaak liggen”, aldus Hendry. Door druk van regelgeving, milieuregels en maatschappelijke verwachtingen is het lastig om richting te bepalen. BoerenPerspectief ondersteunt ondernemers bij het maken van die keuzes. Het traject is onafhankelijk en kosteloos, en de coach werkt naast de ondernemer. Niet met kant-en-klare oplossingen, maar met methoden die helpen om zelf richting te bepalen.
Veel boeren werken zonder strategisch plan, zegt Hendry. Daardoor “komt alles op je af” en lijkt het alsof je alleen kunt reageren in plaats van zelf te sturen. Door samen een plan te maken ontstaat overzicht, grip en energie. Een belangrijk onderdeel is het bespreekbaar maken van de onderstroom binnen het bedrijf, zoals patronen in familiebedrijven en communicatie rondom bedrijfsovername. Hendry gebruikt daarbij praktische reflectietools en confronterende, maar waardevolle vragen om ondernemers verder te helpen.
Erfcoaching: praktisch meedenken over het erf
Waar BoerenPerspectief zich richt op strategische keuzes voor boeren, richt erfcoaching zich vooral op praktische toekomstvragen van erfeigenaren, vaak ook niet-agrarisch. Denk aan stoppen of omschakelen, bestemmingsplannen, vergunningen, nevenactiviteiten, subsidies en landschapsbeheer
Hans omschrijft de erfcoach als iemand die meeloopt, meedenkt binnen wettelijke kaders en direct helpt bij praktische stappen. “Niet alles hoeft groot te zijn. Soms is het genoeg om zaadjes te planten.” Een voorbeeld is een melkveehouder die zijn erf een maatschappelijke bestemming wilde geven. Met hulp van een erfcoach ontstond een ontmoetingsplek voor dorpsbewoners en een kledingbank, kleine stappen die uiteindelijk tot grote veranderingen leidden.
Wat is het verschil?
BoerenPerspectief is er voor agrarische ondernemers die vooruit willen. Het initiatief is vooral strategisch en toekomstgericht. Erfcoaching is er voor alle erfeigenaren in het buitengebied, dit initiatief is praktisch en gebiedsgericht.
Beide trajecten blijven oog houden voor het psychosociale aspect. Kwetsbaarheid wordt steeds beter bespreekbaar, al blijft het voor veel agrariërs een drempel.
Ervaringen met de initiatieven
Deelnemers noemen vooral meer overzicht en rust, nieuwe inzichten, een eerlijke spiegel, een concreet perspectief en betere communicatie binnen familiebedrijven als gevraagd wordt om hun ervaringen met BoerenPerspectief en Erfcoaching te delen. Soms wordt zelfs in moeilijke situaties, zoals een bedrijfsovername na een sterfgeval, ruimte gecreëerd voor zorgvuldige gesprekken waarbij niemand “met buikpijn weggaat”.
Hendry en Hans hopen dat iedere boer in Overijssel een traject volgt, zodat ondernemers zelf regie houden in een tijd van grote transities. Boeren moeten bewust blijven nadenken: hoe wil ik mijn bedrijf inrichten, welke richting past bij mij?
Boodschap aan twijfelaars
“Bij twijfel gewoon bellen,” zeggen Hendry en Hans. Een intakegesprek is laagdrempelig en kosteloos. Het helpt om vragen te ordenen en het gesprek te voeren dat verder gaat dan de dagelijkse operatie. Soms moet iemand iets drie of vier keer horen voordat hij de stap zet, maar als die stap wordt gezet, gebeurt er iets.
Bron en beeld: BoerenPerspectief Overijssel
