Granen en eiwitrijke grondstoffen staan onder invloed van krappe beschikbaarheid, geopolitieke ontwikkelingen en logistieke problemen. Lage waterstanden op Europese rivieren zorgen voor hogere transportkosten en langere levertijden. De graanprijzen zijn gemiddeld weinig veranderd, maar de markt blijft volatiel. Beperkte beschikbaarheid drukt de prijs van maïs, soja en verschillende bijproducten. De komende oogsten in de Verenigde Staten en Europa kunnen de markt opnieuw in beweging brengen. Dat melden ForFarmers en ABZ Diervoeders in hun meest recente grondstoffenupdate.
Graanmarkt blijft volatiel
De tarweprijzen zijn de afgelopen periode gestegen, al is de notering inmiddels weer wat teruggelopen. Volgens ABZ Diervoeding noteerde tarwe op de Matif voor december 2026 een maand geleden ongeveer 230 euro per ton. De notering liep vervolgens op tot 260 euro en staat op 10 september op 247 euro. Volgens ForFarmers zijn de graanprijzen in de afgelopen week gemiddeld weinig veranderd, maar blijft de markt volatiel. Vooral de beperkte export vanuit het Zwarte Zeegebied zorgt voor druk op de wereldmarkt. Volgens ABZ Diervoeding werd in augustus slechts 20 tot 25 procent van het gebruikelijke exportvolume van Rusland en Oekraïne via deze regio verscheept. Beschadigde haveninfrastructuur en de risico’s voor schepen beperken de aanvoer. Oekraïne gebruikt inmiddels andere exportkanalen, maar kan daarmee minder volume afzetten. Tegelijkertijd neemt de Europese tarwe-export toe. Volgens ForFarmers kan dat bij aanhoudend hoge exportvolumes verdere prijsstijgingen in Europa ondersteunen.
Minder maïs uit Europa
Ook op de maïsmarkt neemt de spanning toe. Volgens ForFarmers wordt de mondiale maïsbalans krapper door lagere oogstramingen in de Europese Unie en de Verenigde Staten. Vooral Europa krijgt daardoor te maken met een grotere importbehoefte. Volgens ABZ Diervoeding is de oogst van korrelmaïs in Frankrijk inmiddels begonnen, maar vallen de eerste opbrengsten laag uit na de droge groeiomstandigheden eerder dit jaar. Frankrijk zal daardoor naar verwachting weinig tot geen maïs exporteren. De Europese vraag moet volgens ABZ Diervoeding daarom uit andere Europese landen, Oekraïne en van buiten de EU komen. De hogere prijzen maken gmo-maïs uit de Verenigde Staten en Brazilië aantrekkelijker voor Europese verwerkers. Tegelijkertijd blijft er vraag naar Europese non-gmo-maïs, mede vanwege het risico op aflatoxine in geïmporteerde maïs. De komende cijfers van het Amerikaanse ministerie van Landbouw, USDA, worden daarom nauwlettend gevolgd. Volgens ForFarmers moet het rapport meer duidelijkheid geven over de opbrengsten en voorraden van onder meer maïs.
Soja blijft stevig geprijsd
Op de eiwitmarkt blijft sojaschroot krap beschikbaar. De vraag uit China en de Verenigde Staten blijft hoog. Volgens ABZ Diervoeding heeft China dit jaar bijna 100 miljoen ton soja geïmporteerd, ongeveer 3 procent meer dan in dezelfde periode vorig jaar. Tegelijkertijd richt de markt zich op de Amerikaanse oogst, die deze maand begint. De groeiomstandigheden waren in augustus op veel plaatsen goed, maar zorgen de huidige warme en droge omstandigheden voor onzekerheid over de opbrengst. Ook de komende oogst in Brazilië ligt onder vergrootglas. Volgens ForFarmers wijzen weermodellen op een verhoogd risico op droogte bij de start van het nieuwe seizoen als El Niño zich verder ontwikkelt.
Schaarste bij raap- en zonnebloemproducten
De prijzen van raapschroot zijn afgelopen week redelijk stabiel gebleven, maar blijft de beschikbaarheid op korte termijn krap. Lage waterstanden bemoeilijken de aanvoer, terwijl hogere energieprijzen de productie onder druk zetten. Aanvoer van raapzaad in de EU eveneens moeizaam. Zonder extra import uit Canada blijft de Europese balans daardoor beperkt. In Canada wordt een grotere raapzaadoogst verwacht, maar volgens ABZ Diervoeding kunnen lagere temperaturen en mogelijke vorst de oogstomstandigheden daar beïnvloeden. Ook zonnebloemzaadschroot is op korte termijn beperkt beschikbaar. Volgens ForFarmers komt dit door een lagere productie en vertraagde scheepsaanvoer. Op langere termijn wordt in Frankrijk en Hongarije een kleinere oogst verwacht. Oekraïne en Rusland kunnen volgens ABZ Diervoeding wel meer volume leveren, maar het oorlogsgeweld maakt de aanvoer naar de EU ingewikkeld.
Bijproducten blijven schaars
Bietenpulp van oogst 2025 is inmiddels uitverkocht. De markt wacht op de nieuwe oogst, waarbij lagere prijzen worden verwacht. Tegelijkertijd valt de opbrengst van suikerbieten naar verwachting lager uit. ABZ Diervoeding rekent op een productie die ruim 12 procent onder die van vorig seizoen ligt. Sojahullen zijn volgens het bedrijf vrijwel niet meer beschikbaar voor de vrije verkoop.
De beperkte importmogelijkheden van bepaalde genetisch gemodificeerde varianten verkleinen het beschikbare aanbod in Nederland. Ook palmpitschilfers zijn duurder geworden door hogere brandstofkosten en de aanhoudende wereldwijde vraag. Door de goede kwaliteit van de Europese tarwe is minder tarwe beschikbaar voor de productie van tarwegries. Daarnaast blijft de vraag vanuit zowel de exportmarkt als de binnenlandse markt op peil.
Lage waterstanden verhogen logistieke druk
Transportkosten spelen een steeds grotere rol in de prijsvorming. Logistieke kosten stijgen door hogere zeevrachten, hogere energieprijzen. Door de droogte zijn de waterstanden op de rivieren daarnaast laag, waardoor meer transport over de weg nodig is. Dat leidt tot langere wachttijden en hogere kosten. Bovendien neemt de vraag naar wegtransport in het najaar toe door het transport van aardappelen en suikerbieten. Volgens ABZ Diervoeding is voorlopig weinig regen voorzien om de waterstanden snel te herstellen. Daarom adviseren beide voerbedrijven om grondstoffen tijdig vast te leggen. Ook de weersverwachtingen voor de komende maanden blijven relevant. Volgens ABZ Diervoeding kan een sterke El Niño vanaf het najaar regionale verschuivingen in neerslag veroorzaken. Dat kan niet alleen de komende oogsten beïnvloeden, maar ook gevolgen hebben voor de productie in 2027.
Bronnen: ForFarmers en ABZ Diervoeding
Tekst: Esmee Groot Roessink
