Mest meerdere keren per dag uit de stal verwijderen en tegelijkertijd werken aan een toekomst waarin varkenshouders minder afhankelijk zijn van de reguliere mestafzet. Dat is de visie achter SusStable van initiatiefnemer Bennaar Dirven. Met het RemoVal-systeem wil hij drijfmest sneller uit de stal afvoeren. Daarnaast pleit hij voor regionale mestverwerking, waarbij waardevolle mineralen worden teruggewonnen. Beide onderdelen kunnen onafhankelijk van elkaar worden toegepast. Het RemoVal-systeem is genomineerd voor Het Beste Idee van Varkensland 2026.
Mest niet langer opslaan onder de dieren
De basis van het RemoVal-systeem ligt bij de mestkelder. Volgens SusStable kan het verkleinen van het emitterende mestoppervlak de ammoniakemissie aanzienlijk verminderen. Door dit te combineren met frequente afvoer van mest naar een gesloten opslag buiten de stal, wil het bedrijf de emissies verder terugdringen.
Daarvoor ontwikkelde SusStable een systeem met schuine wanden die samen een V-goot vormen. Onder in deze goot ligt een spiraalvijzel die ervoor zorgt dat de drijfmest uit de stal wordt getransporteerd. Volgens de ontwikkelaar bevinden zich daarbij geen bewegende mechanische onderdelen onder de roostervloer. De spiraal blijft op zijn plaats en zorgt door zijn draaiende beweging voor de voortstuwing van de mest.
Volgens Dirven biedt het snel verwijderen van drijfmest niet alleen voordelen voor het stalklimaat en de emissies, maar kan het ook kosten besparen. Zo stelt hij dat dagverse mest bij afnemers en verwerkers nu al een lagere ophaalbijdrage kan opleveren.
Gericht op bestaande varkensstallen
Een belangrijk uitgangspunt bij de ontwikkeling is dat het systeem ook in bestaande stallen moet kunnen worden toegepast. De goten worden gemaakt van kunststof platen en kunnen in de stal op maat worden samengesteld. Installatie kan volgens SusStable per afdeling plaatsvinden, waardoor niet de gehele stal langdurig buiten gebruik hoeft.
De aandrijving kan aan de buitenzijde van de stal worden geplaatst, zodat deze bereikbaar blijft voor onderhoud.
SusStable stelt dat voor de ombouw ongeveer een week leegstand nodig is. Dirven noemt daarnaast een indicatieve investering van 250 euro per vierkante meter putoppervlak, wat volgens zijn berekening neerkomt op circa 125 euro per vleesvarkensplaats.
Voor de toepassing is in maart 2025 een Europees octrooi aangevraagd.
Dagontmesting en mestverwerking staan los van elkaar
Hoewel SusStable ook een visie heeft ontwikkeld op regionale mestverwerking, benadrukt Dirven dat beide onderdelen niet noodzakelijk aan elkaar gekoppeld hoeven te worden.
Varkenshouders kunnen het RemoVal-systeem voor dagontmesting afzonderlijk toepassen, zonder deel te nemen aan een regionaal mestverwerkingsproject.
Volgens Dirven is die keuzevrijheid belangrijk, omdat iedere varkenshouder zijn eigen investeringsplanning heeft. Het verplicht combineren van beide onderdelen zou de toepassing van het systeem juist kunnen bemoeilijken.
Minder afhankelijk van mestafzet naar akkerbouw
Naast de technische ontwikkeling van RemoVal pleit Dirven voor een andere aanpak van mestverwerking binnen de varkenssector. Volgens hem maakt de sector zich momenteel te afhankelijk van de afzet van drijfmest naar de akkerbouw.
Hij vindt dat de varkenshouderij meer zelf de regie moet nemen over de verwerking en verwaarding van mest. Door regionale verwerkingsketens op te zetten, zouden varkenshouders minder kwetsbaar worden voor veranderingen op de mestmarkt.
Dirven stelt dat de sector momenteel onvoldoende een gezamenlijke toekomstvisie uitdraagt. Daardoor krijgt de overheid volgens hem steeds meer invloed op de richting waarin de varkenshouderij zich ontwikkelt.
Met een eigen aanpak voor mestverwerking kan de sector volgens hem niet alleen meer grip krijgen op de mestafzet, maar ook beter laten zien hoe zij werkt aan emissiereductie, kringlooplandbouw en een toekomstbestendig verdienmodel.
Mest lokaal verwerken
In de visie van SusStable wordt drijfmest opgeslagen in een bufferput en vervolgens wekelijks afgevoerd naar een regionale verwerkingslocatie. Het uitgangspunt is dat deze locatie maximaal tien kilometer van de deelnemende varkensbedrijven ligt.
Op zo’n locatie zou groen gas kunnen worden geproduceerd. Het digestaat kan vervolgens verder worden verwerkt tot een stapelbare meststof met fosfaat en organische stof en tot RENURE-meststoffen met stikstof en kalium. Ook noemt SusStable de productie van loosbaar water als onderdeel van het concept.
Volgens Dirven kan lokale verwerking bovendien het aantal transportkilometers fors verminderen. In het concept wordt uitgegaan van 70 procent minder transportkilometers. Daarnaast zouden varkenshouders de mogelijkheid kunnen krijgen om aandeelhouder te worden van een regionaal verwerkingsbedrijf.
Vergunningverlening blijft uitdaging
De ontwikkeling van regionale mestverwerkingslocaties kent volgens Dirven nog wel de nodige uitdagingen. Vooral de vergunningverlening maakt het lastig om nieuwe initiatieven van de grond te krijgen.
Hij hoopt dat de bijmengverplichting voor groen gas de overheid ertoe zal bewegen om de ontwikkeling van regionale verwerkingslocaties meer te stimuleren. Dergelijke locaties kunnen immers bijdragen aan de productie van hernieuwbaar gas.
Van technisch concept naar praktijk
De plannen voor regionale mestverwerking bevinden zich nog in de ontwikkelingsfase. SusStable wil overheden informeren, een sectorplan met financiële onderbouwing opstellen en concrete locaties zoeken waaraan varkenshouders kunnen worden gekoppeld.
Het RemoVal-systeem vormt daarbij een zelfstandig onderdeel van de bredere visie. De nominatie voor Het Beste Idee van Varkensland 2026 helpt SusStable om meer bekendheid aan deze techniek te geven.
Volgens Dirven begint een toekomstbestendige aanpak van mest bij de bron: door drijfmest snel uit de stal te verwijderen. Regionale verwerking kan daarop aansluiten, maar is geen voorwaarde om het systeem toe te passen.
De uiteindelijke prestaties, kosten en praktische toepasbaarheid van het RemoVal-systeem zullen moeten blijken wanneer de techniek op grotere schaal in de praktijk wordt toegepast.
Tekst: Meike Wittenhorst
