VleesNL wil het rapport ‘Dierenwelzijn verdient beter’ van de Commissie Stelseltoezicht Vleesketen gebruiken als startpunt voor een effectiever stelsel voor dierenwelzijn. De commissie concludeert in het rapport dat de bescherming van dierenwelzijn in de Nederlandse vleesketen tekortschiet. VleesNL ziet mogelijkheden om het toezicht te verbeteren, maar vindt dat daarbij ook rekening moet worden gehouden met de maatregelen die de sector al heeft genomen.
De Commissie Stelseltoezicht Vleesketen onderzocht de werking van het toezicht en de borging van voedselveiligheid, diergezondheid en dierenwelzijn in de Nederlandse vleesketen. Het onderzoek richt zich op de gehele keten, van de primaire bedrijven tot en met de vleesverwerking.
De hoofdconclusie van het rapport is dat het huidige stelsel onvoldoende bescherming biedt aan dieren. Volgens de commissie krijgt dierenwelzijn binnen de vleesproductie te weinig prioriteit. Zowel de overheid als de sector en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) moeten volgens de commissie meer verantwoordelijkheid nemen.
VleesNL wil de bevindingen benutten om samen met het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) en de NVWA aan verbeteringen te werken. Daarbij moeten duidelijke normen, eigen verantwoordelijkheid van bedrijven, transparantie, innovatie en publiek toezicht elkaar versterken. Een verdere stapeling van regels en controles is volgens VleesNL niet automatisch de beste manier om het dierenwelzijn te verbeteren.
Meer ruimte voor risicogericht toezicht
VleesNL ziet mogelijkheden om technologie, data en private borgingssystemen beter te benutten. Daarmee kunnen bedrijven aantoonbaar maken hoe zij het dierenwelzijn waarborgen. Deze inspanningen moeten volgens de organisatie kunnen meewegen bij de inrichting van het publieke toezicht.
Dat moet ruimte bieden voor minder generiek toezicht en meer risicogerichte, datagedreven en doelmatige controles.
Kanttekeningen bij conclusies over slachterijen
Tegelijkertijd vindt VleesNL dat het rapport op een aantal punten te algemeen is en onvoldoende rekening houdt met maatregelen die roodvleesslachterijen al hebben genomen. De organisatie herkent zich niet in het beeld dat slachterijen onvoldoende eigen verantwoordelijkheid nemen. De sector heeft volgens VleesNL aanvullende maatregelen georganiseerd om dierenwelzijn te borgen.
Ook het verband tussen flexibele arbeid en risico’s voor dierenwelzijn vraagt volgens VleesNL om nuancering. Medewerkers die rechtstreeks betrokken zijn bij de omgang met levende dieren in slachterijen zijn volgens de organisatie vaste en specifiek opgeleide medewerkers.
Daarnaast vraagt VleesNL om een duidelijk onderscheid tussen de wettelijke functionaris voor dierenwelzijn en de aanvullende professionalisering die de sector rondom de Animal Welfare Officer (AWO) heeft georganiseerd.
Relatie tussen slachtsnelheid en dierenwelzijn
Ook de relatie tussen slachtsnelheid en dierenwelzijn wordt volgens VleesNL te eenzijdig weergegeven. Onderzoek van Wageningen Livestock Research, Universiteit Utrecht en VHP Human Performance laat volgens de organisatie zien dat een hogere slachtsnelheid risico’s kan vergroten, maar niet automatisch leidt tot negatieve gevolgen voor het dierenwelzijn.
VleesNL vindt dat bestaande maatregelen, zoals cameratoezicht, de toepassing van kunstmatige intelligentie (AI) en sectorale borgingssystemen, volwaardig moeten worden meegenomen bij de beoordeling van het toezichtstelsel.
Nieuwe verplichtingen moeten volgens de organisatie aantoonbaar bijdragen aan beter dierenwelzijn. Eventuele aanvullende eisen of bovenwettelijke concepten moeten bovendien haalbaar en betaalbaar blijven voor de Europese afzetmarkt.
Tekst: Meike Wittenhorst
Beeld: Prosu Beeldarchief
