Ondanks verschillende maatregelen zit er nog te veel ammoniak in de lucht. Kritische wetenschappers en maatschappelijke organisaties twijfelen aan de onderbouwing van de maatregelen, terwijl anderen overtuigd zijn van de effectiviteit. De discussie over ammoniak lijkt op een controverse. Alleen dialoog kan die impasse doorbreken.
In Nederland woedt al jarenlang een discussie over het effect van de verschillende beleidsmaatregelen om de uitstoot van ammoniak uit de landbouw terug te dringen, stelt het Rathenau-instituut in de inleiding van het rapport 'Het ammoniakdossier'. Die discussie spitst zich toe op de wetenschappelijke onderbouwing van de maatregelen. Kritische wetenschappers twijfelen aan de effectiviteit van de maatregelen. De ammoniakuitstoot blijft immers te hoog wat ten koste gaat van de biodiversiteit. Werken die maatregelen wel? Is het wel voldoende?
Effectiviteit
Tegelijkertijd gaat het voor boeren soms ver. Ze moeten soms dure aanpassingen doen in hun bedrijfsvoering. In discussie verwijzen zij weer naar het wetenschappelijke onderzoek op basis waarvan die maatregelen genomen zijn. Onderzoekers van WUR, Plan Bureau voor de Leefomgeving (PB) en het RIVM zijn juist overtuigd van de effectiviteit ervan. Het Rathenau-instituut spreekt in het rapport van een controverse. Het lijkt alsof je in een impasse zit die lastig te doorbreken is.
Impasse
Om die impasse te doorbreken hebben de onderzoekers op verzoek van het ministerie van EZ gekenen wat er mogelijk is. Er zijn interviews gehouden met verschillende experts. Uit de interviews en literatuur komt naar voren dat de verschillende partijen in de discussie verschillende feiten hanteren. Ook spelen strijdige waarden belangen en waarden een rol in de discussie. Dat maakt het lastig.
Dialoog
Nog een keer uitleggen hoe de wetenschappelijke onderbouwing in elkaar steekt, zal niet helpen om de impasse te doorbreken, aldus het rapport. Het herstel van vertrouwen zal tijd kosten. Daarvoor zijn dialoogbijeenkomsten nodig, waar betrokkenen elkaars standpunten leren snappen. De onderzoekers adviseren de overheid daarom een startbijeenkomst voor zo'n dialoog te organiseren.
Dierenwelzijn
Tenslotte pleit een van de gesprekspartners voor aandacht voor de gevolgen van ammoniak voor het dierenwelzijn. De Dierenbescherming en Wakker Dier hebben daar ook aandacht voor gevraagd. Luchtwassers maken volgens hen wel de lucht schoner die uit stallen komt, maar verlagen niet de hoge ammoniakconcentraties binnen de stal. Ze wijzen op de nadelige effecten daarvan voor het welzijn en de gezondheid van varkens (Wakker Dier, 2016; Dierenbescherming, 2017). LTO Nederland stelt daarentegen dat toepassing van luchtwassers in de varkenshouderij ten goede komt aan het interne stalklimaat en bijdraagt aan het welzijn van varkens (LTO Nederland, 2016).
