Om de uitstoot van ammoniak te beperken, kunnen veehouders luchtwassers toepassen die de schadelijke stof wegfilteren. Er zijn twee typen luchtwassers: biologische en chemische. Twee brochures zetten informatie over beide typen op een rij.
Zowel biologische als chemische luchtwassers halen het schadelijke ammoniak uit de lucht zodat er minder emissie is. Bij biologische systemen is de werking gebaseerd op micro-organismen dia ammoniak omzetten naar nitriet en nitraat. Bij chemische luchtwassers wordt ammoniak omgezet met hulp van zwavelzuur dat aan een filter wordt toegevoegd. Het Vlaamse Consortium Kennisopbouw luchtemissies veehouderij (Vemis) heeft kennis over beide systemen gebundeld in twee brochures. Naast informatie over de werking wordt aandacht besteed aan de wettelijke verplichtingen, bouwvereisten, gebruik en onderhoud en tips.
Biologisch
De biologische luchtwassystemen bestaat een filter uit een honingraatstructuur van kunststof waarin zich micro-organismen bevinden die ammoniak om kunnen zetten. Nadat de ammoniak uit de stallucht is opgelost in het water wordt het omgezet in ammonium. De micro-organismen breken dit ammonium af en zetten het om naar nitriet en vervolgens naar nitraat.
Nitriet
Dit nitriet en nitraat die zich in het waswater bevinden, voer je af door het spuitwater af te voeren. Dat moet je regelmatig doen. Zou de concentratie van nitraat en nitriet te hoog worden, dan werken de micro-organismen niet meer. Dit spuiwater zou je kunnen gebruiken als meststof. Je moet in ieder geval zorgen dat de dieren geen toegang krijgen tot dit spuiwater omdat nitriet giftig is. Enkele slokken van het spuiwater kunnen al dodelijk zijn voor dieren.
Chemisch
Bij de chemische luchtwasser stroomt water, aangezuurd met zwavelzuur (96% of 98%) over het filterpakket. Dit zure waswater reageert met ammoniak zodat ammoniumsulfaat wordt gevormd. Zo haal je ammoniak uit de lucht. Per kilogram ammoniak die je uit de stallucht wilt halen, heb je ongeveer 1,5 liter zwavelzuur nodig.
Kunstmeststof
Het waswater met ammoniumsulfaat moet je ook spuiten. Je kunt dit spuiwater inzetten als minerale kunstmeststof voor stikstof en zwavel. De brochure meldt dat je analyses uit de praktijk aantonen dat het spuiwater een N-gehalte van 40-65 kg NH3-N/ton heeft. Je moet voorzichtig zijn met het mengen van dit spuiwater met organische stof want bij menging kan het giftige waterstofsulfide ontstaan.
In een stabiel werkende biologische luchtwasser is er een evenwicht tussen
- alle processen (zoals hiervoor beschreven);
- voldoende waswaterbuffer om de temperatuur van de bacteriekolonie stabiel te houden;
- en de hoeveelheid spuiwater die afgevoerd wordt. Dat zorgt voor volgende evenwichtscondities: 3 pH tussen 6,5 en 7,5; 3 een verhouding van ammonium op nitraat/nitriet tussen 0,8 en 1,2 op molaire basis; 3 een N-totaal van maximum 3,2 g/l.
