Voor veel agrarische ondernemers was 2025 een jaar van relatieve rust op de energiemarkt. De extreme prijsschommelingen van de energiecrisis liggen achter ons en de gasprijs is duidelijk gedaald. Tegelijkertijd blijft gas voor veel bedrijven een onmisbare energiedrager, ondanks alle aandacht voor elektrificatie en verduurzaming. De vraag is daarom niet óf gas verdwijnt, maar hoe lang het nog een betaalbare rol speelt binnen jouw bedrijf.
Prijsniveau 2025
In december 2025 lagen de energieprijzen op het laagste niveau sinds 2021. De gasprijs daalde in de loop van het jaar met bijna 50%. Waar in februari nog een gemiddelde APX-prijs van ongeveer € 0,50 per m³ werd genoteerd, lag die in december rond de € 0,27 per m³. Ondernemers met een dynamisch contract zagen dit direct terug in hun energiekosten. Volgens Kees van Ham, projectleider Energie bij DLV Advies, zorgde dat bij veel ondernemers voor opluchting, maar ook voor twijfel. “We zien dat bedrijven blij zijn met lagere kosten, maar tegelijkertijd niet goed weten wat ze nu moeten doen. Vastzetten, afwachten of juist investeren. Die onzekerheid is begrijpelijk, want de markt oogt rustig, terwijl er onderliggend veel verandert.” Tegelijkertijd nam de productie van hernieuwbare energie met zo’n 7% toe ten opzichte van 2024. Dat is positief, maar het brengt ook nieuwe uitdagingen met zich mee. Overtollige elektriciteit is nog niet altijd goed op te slaan. Met het afbouwen van de salderingsregeling wordt het steeds belangrijker om zelf grip te krijgen op verbruik, opslag en sturing. Investeringen in batterijen en energiemanagementsystemen komen daardoor nadrukkelijker in beeld.
Lage gasprijs betekent niet automatisch lage kosten
Hoewel de marktprijs van gas laag is, stijgen de vaste lasten rondom gasgebruik. Per 1 januari 2026 is de energiebelasting op aardgas verhoogd met € 0,03 per m³. Tegelijkertijd is de belasting op elektriciteit iets verlaagd. Dit is een duidelijke beleidskeuze: gasgebruik wordt ontmoedigd, elektrificatie gestimuleerd. Voor bedrijven met een hoge warmtevraag (zoals glastuinbouw, pluimvee en varkenshouderij) betekent dit dat gas op papier goedkoper lijkt, maar in de praktijk steeds zwaarder wordt belast. “Goedkoop gas” zoals vóór 2022 bestaat niet meer. Jurian Lier, projectleider Energie bij DLV Advies, ziet dat dit in de praktijk vaak wordt onderschat. “Ondernemers kijken logisch naar de kale gasprijs, maar vergeten soms hoeveel invloed belastingen en beleidskeuzes hebben. Juist die componenten maken gas structureel minder aantrekkelijk, ook als de marktprijs laag blijft.”
Wat speelt er achter de schermen?
Gasunie transporteerde in 2025 meer gas dan een jaar eerder, vooral richting gasopslagen en het buitenland. Het binnenlands verbruik bleef opvallend stabiel. De Europese markt is inmiddels sterk afhankelijk van LNG, met name uit de Verenigde Staten. Dat maakt de gasvoorziening robuuster, maar ook gevoeliger voor internationale ontwikkelingen. Belangrijker voor ondernemers is wat eraan komt: ETS-2.
ETS-2: fossiel wordt structureel duurder
Vanaf 2027/2028 treedt ETS-2 in werking, het Europese emissiehandelssysteem voor gebouwen en transport. Energieleveranciers moeten dan emissierechten kopen voor de CO₂-uitstoot van aardgas en andere fossiele brandstoffen. Die kosten worden doorberekend in de gasprijs.
Voor jou als ondernemer betekent dit:
- Extra kosten bovenop marktprijs en energiebelasting
- Minder voorspelbaarheid op de lange termijn
- Een toenemend financieel voordeel voor verduurzaming
“ETS-2 maakt de rekensom anders,” aldus Kees van Ham. “Maatregelen die nu nog twijfelachtig zijn, kunnen over een paar jaar ineens logisch worden. Daarom is het belangrijk om niet alleen naar vandaag te kijken, maar ook naar wat er richting 2030 op je afkomt.”
Groen gas en de bijmengverplichting
Ook groen gas krijgt een steeds grotere rol. Via de bijmengverplichting worden gasleveranciers verplicht om een groeiend aandeel hernieuwbaar gas te leveren. Dat gas is afkomstig uit onder andere mest, reststromen en biomassa.
Voor agrarische ondernemers is dit dubbel relevant:
- Als gebruiker: groen gas maakt de gemiddelde gasprijs hoger
- Als producent: mest en reststromen krijgen extra waarde
Volgens Jurian Lier biedt dit juist kansen voor de sector.“We zien dat agrarische ondernemers steeds vaker vragen stellen over hun rol in de energieketen. Niet alleen als afnemer, maar ook als producent van groen gas. Dat past bij de beweging richting circulariteit en kan op termijn een extra inkomstenstroom betekenen.” De bijmengverplichting zorgt ervoor dat gas ‘vergroent’, maar ook duurder wordt. Tegelijkertijd daalt de CO₂-impact van gasgebruik, wat in combinatie met ETS-2 steeds belangrijker wordt in de totale energiekosten.
Wat vraagt dit nu van jou als ondernemer?
De lage gasprijs van dit moment biedt kansen, maar ook het risico dat beslissingen worden uitgesteld. De realiteit is dat belastingen, CO₂-kosten en bijmengverplichtingen gas structureel onder druk zetten.
Voor 2026 zijn drie vragen cruciaal:
- Past mijn energiecontract nog bij mijn risicobereidheid en verbruik?
- Waar kan ik gas besparen of slim combineren met elektriciteit?
- Welke investeringen worden op termijn aantrekkelijker door beleid en regelgeving?
Wie nu inzicht heeft in verbruik, contractvorm en toekomstscenario’s, staat sterker dan wie afwacht. Gas blijft voorlopig onderdeel van de energiemix, maar de voorwaarden veranderen snel. Vooruitkijken is daarmee geen luxe meer, maar een vorm van risicomanagement.
Bron: DLV Advies
