De Nederlandse economie groeit in 2026 en 2027 nog licht, maar voor de landbouwsector schetst RaboResearch een duidelijk zwaarder perspectief. In de recent gepubliceerde sectorprognoses waarschuwen de economen voor een structurele krimp van de agrarische productie, vooral door aangescherpt milieubeleid, stikstofbeperkingen, opkoopregelingen en druk op de bedrijfsvoering.
Structurele krimp landbouwsector vanaf 2026
Volgens RaboResearch krimpt de Nederlandse landbouwsector vanaf 2026 jaarlijks met 3,2%. Vooral de veehouderij wordt geraakt, met een verwachte daling van 5% per jaar. Redenen hiervoor:
- Verscherpte milieueisen, o.a. stikstof-, klimaat- en waterkwaliteitsregels
- Afbouw van derogatie en strengere mestnormen
- Overheidsregelingen voor vrijwillige bedrijfsbeëindiging (opkoop)
- Ruimtelijke beperkingen en natuurdoelen die productie beperken
In 2025 laat de landbouw nog 1,8% groei zien, vooral dankzij betere oogsten van aardappelen, suikerbieten en granen, een herstel na een moeilijk teeltjaar in 2024.
Hardnekkige knelpunten remmen agrarische ketens
RaboResearch signaleert dat niet alleen de primaire landbouw, maar ook aanverwante sectoren worden afgeremd door dezelfde knelpunten, waaronder:
- Stikstofproblematiek – vergunningverlening blijft onzeker
- Netcongestie – remt elektrificatie en investeringen in energie-intensieve bedrijfsvoering
- Personeelstekorten – met name in loonwerk, voeding, techniek en veterinaire dienstverlening
- Kostenstijgingen – energie, arbeid, financiering en regelgeving
Voor boerenbedrijven betekent dit hogere bedrijfskosten en minder ruimte voor groei of innovatie.
Invloed van kabinetsplannen na 2027
Het nieuwe kabinet kan volgens RaboResearch extra impact hebben op de agrarische sector:
- Mogelijke nieuwe maatregelen voor stikstof en waterkwaliteit
- Investeringskansen in duurzame energie en netverzwaring
- Veranderingen in ruimtelijke ordening die gevolgen hebben voor grondgebruik
- Hervormingen in zorg- en arbeidsmarktdossiers die agrarische werkgevers raken
Digitalisering en AI: kansen voor ondersteunende sectoren
Terwijl de landbouw krimpt, ontstaan juist kansen in sectoren die de landbouw ondersteunen:
- Data- en monitoringssystemen voor kringlooplandbouw
- Slimme voersystemen, staltechniek en precisielandbouw
- Automatisering in arbeidsschaarse sectoren zoals melkveehouderij, tuinbouw en logistiek
Deze sectoren profiteren van een groeiende vraag naar efficiëntere bedrijfsvoering.
Samengevat voor agrarische ondernemers
- Landbouwproductie daalt structureel vanaf 2026
- Veehouderij wordt het hardst geraakt
- Stikstof, netcongestie en kostenstijgingen blijven grootste remmende factoren
- Beter teeltjaar in 2025 geeft tijdelijke opleving
- Digitalisering en AI bieden nieuwe kansen in keten en bedrijfsvoering
Bron: Rabobank
