Een nieuw mestverwijderingssysteem voor varkensstallen, de zogenoemde combi-scraper, laat in recente metingen indrukwekkende emissiereducties zien. Het systeem, dat is getest in een innovatieve biggenstal, vermindert de uitstoot van ammoniak, methaan en lachgas met percentages die ruim boven de emissie-eisen liggen. Het onderzoek werd uitgevoerd door Wageningen University & Research (WUR) in samenwerking met het bedrijfsleven, binnen de Sbv-subsidiemodules voor brongerichte reductietechnieken.
Snel, gescheiden en schoon afvoeren
De combi-scraper combineert meerdere brongerichte technieken die gezamenlijk zorgen voor extreem lage emissies:
- Een V-vormige, gecoate vloer waarop mest direct naar het midden wordt geleid.
- Continue urine-afvoer via een giergoot met lichte helling (0,2 procent) naar een gesloten opslag.
- Vier schuifbeurten per dag, waarbij feces vrijwel volledig worden verwijderd dankzij een V-schuif met rubberstrip.
- Sproeien van water na iedere schuifbeurt (200 milliliter per vierkante meter) om mestfilm te verwijderen.
- Eén keer per dag desinfecteren met EOW (Electrolyzed Oxidizing Water), dat de urease-activiteit remt en daarmee ammoniakvorming beperkt.
- Gesloten opslag voor mest en urine, waarmee nieuw ontstaan van emissies wordt beperkt.
Deze bouwkundige combinatie is vooral goed toepasbaar in nieuwbouwstallen, waar de V-vloer, giergoot en sproei-installatie integraal kunnen worden ontworpen.
Zeer weinig emissies
Het systeem is in staat emissies van gassen, geur en fijnstof sterk te beperken. Uit protocollaire metingen (oktober 2024 – juli 2025) blijkt dat het systeem de ammoniakemissie met 86 procent kan verlagen ten opzichte van gangbare stallen. De methaanemissie ligt 95 procent lager. De lachgasemissie daalt met 81,5 procent, de geur met 32 procent en de fijnstofuitstoot daalt 63 procent. Volgens de onderzoekers tonen de resultaten de kracht van snelle mestverwijdering.
“Deze resultaten laten zien dat brongerichte maatregelen, zoals het snel en gescheiden afvoeren van mest en urine, de uitstoot van zowel methaan als ammoniak aanzienlijk kunnen verminderen terwijl luchtwassers alleen de emissies van ammoniak en fijnstof sterk beperken”, aldus Paria Sefeedpari en André Aarnink van Wageningen Livestock Research. “We verbeteren daarbij niet alleen de uitstoot naar het milieu, maar ook de luchtkwaliteit in de stal zelf. Dit is goed voor dier én mens.”
Dagverse mest: belangrijk voor vergisting
Het onderzoeksrapport benadrukt dat het systeem vrijwel geen methaan laat ontstaan in de stal, omdat mest direct wordt afgevoerd. Dat maakt de dagverse mest uitermate geschikt voor mono-vergisting. Methaanvorming vindt nauwelijks plaats vóór opslag. Bij versere mest is de opbrengst van biogas daardoor hoger.
Belangrijk voor klimaat- én natuurdoelen
De combinatie van lage ammoniak- en methaanemissies past volledig binnen de Nederlandse klimaatdoelen (–55 procent broeikasgassen in 2030) en de stikstofopgaven rond Natura 2000-gebieden. Het systeem voldoet ruim aan de reductie-eisen uit de Sbv-regeling.
Volgende stap: testen bij zeugen en vleesvarkens
De komende jaren wordt de combi-scraper ook beproefd bij dragende zeugen en vleesvarkens. “Pas wanneer op meerdere locaties metingen zijn uitgevoerd, kan een officiële emissiefactor worden vastgesteld”, besluit Paria Sefeedpari.
Tekst: Gerben Hofman
Beeld: WUR
