De ammoniakuitstoot uit stallen van Nederlandse veehouderijen is tussen 2019 en 2025 met 18 procent afgenomen. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van de Algemene Rekenkamer. Ongeveer de helft van deze emissiereductie is het gevolg van vrijwillige beëindigingsregelingen voor veehouders.
Voor deze regelingen stelde het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) tussen 2019 en 2025 in totaal 4,2 miljard euro beschikbaar. Doel daarvan is het terugdringen van de stikstofuitstoot vanuit de veehouderij.
Helft van de daling door stoppersregelingen
Uit het onderzoek blijkt dat de landelijke stalemissies tussen 2019 en 2024 met 10,7 kiloton ammoniak zijn afgenomen. Volgens de Algemene Rekenkamer is circa de helft van deze daling toe te schrijven aan veehouders die gebruikmaakten van een beëindigingsregeling.
In totaal maakten sinds 2019 1.329 veehouders gebruik van één van de vijf onderzochte regelingen. Vooral varkens- en pluimveehouders namen deel, terwijl rundveehouders relatief weinig gebruikmaakten van de mogelijkheid om hun bedrijf vrijwillig te beëindigen.
Rundveehouderij blijft achter
Hoewel rundvee verantwoordelijk is voor 57 procent van de totale stalemissies, daalde de uitstoot in deze sector minder hard dan bij andere veehouderijen. Het aantal runderen nam met 7 procent af, terwijl de stalemissies met 11 procent daalden. Bij varkens en pluimvee waren de afnames aanzienlijk groter. Daar nam het aantal dieren af met respectievelijk 28 en 14 procent, terwijl de stalemissies met 35 en 20 procent terugliepen.
Miljardenbudget niet volledig benut
De Algemene Rekenkamer wijst er daarnaast op dat een groot deel van het beschikbare budget onbenut is gebleven. Van de beschikbare 4,2 miljard euro werd ongeveer 62 procent uitgegeven. De resterende 1,6 miljard euro bleef liggen.
Volgens de onderzoekers had met dit bedrag nog eens circa 3,3 kiloton extra ammoniakreductie kunnen worden gerealiseerd.
Beperkte bijdrage van zonering
Het kabinet werkt aan nieuw stikstofbeleid, waarbij onder meer wordt gekeken naar extra maatregelen rondom Natura 2000-gebieden. De Algemene Rekenkamer verwacht echter dat deze zogenoemde zonering slechts een beperkte bijdrage zal leveren aan de landelijke emissiereductie.
Binnen één kilometer van kwetsbare natuurgebieden bevinden zich relatief veel rundveebedrijven. Juist deze groep maakt volgens het onderzoek het minst gebruik van beëindigingsregelingen. Slechts 2 procent van de rundveehouders nam deel aan een regeling, tegenover 5 procent van de pluimveehouders en 8 procent van de varkenshouders.
Met het onderzoek wil de Algemene Rekenkamer inzicht geven in de effecten van de genomen stikstofmaatregelen en de kosten die daarmee gepaard gaan. Tegelijkertijd moet het rapport bijdragen aan het debat over de verdere invulling van het stikstofbeleid.
Bron: Algemene rekenkamer
