Vanaf 1 januari 2027 worden varkens in Nederlandse slachterijen geclassificeerd met automatische classificatieapparatuur. De Autofom IV en de CSB Image-Meater 2.0 vervangen daarmee het huidige prikpistool CGM. Ook het toezicht op het classificatieproces verandert.
In de Regeling marktordening vlees staan de voorschriften voor het slachten, wegen en classificeren van varkens. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) heeft de uitvoering en het toezicht hierop tot nu toe belegd bij Kiwa CBS.
Met de overgang naar automatische classificatie verandert deze werkwijze. De sector krijgt ruimte om een private kwaliteitsregeling in te richten waarmee een groot deel van het toezicht wordt overgenomen. Deze regeling valt onder het beheer van de stichting Holland Varken.
De wettelijke voorschriften blijven van kracht en worden opgenomen in een herziene marktordening.
Automatische apparatuur al in gebruik
In aanloop naar de invoering van de nieuwe classificatiemethode wordt de automatische apparatuur al in slachterijen gebruikt. De resultaten van de nieuwe systemen worden daarbij vergeleken met de uitkomsten van het huidige prikpistool.
Op die manier kan worden gecontroleerd hoe de automatische classificatie zich verhoudt tot de bestaande methode voordat de nieuwe werkwijze vanaf 1 januari 2027 volledig van kracht wordt.
Overgangsfase tot 1 april
De nieuwe kwaliteitsregeling schrijft voor hoe slachterijen het classificatieproces moeten uitvoeren. Iedere classificatieplichtige slachterij stelt daarvoor een indelingsverantwoordelijke aan. Deze persoon of personen zijn verantwoordelijk voor een correcte uitvoering van het slachten, wegen en classificeren.
Het toezicht wordt uitgevoerd door een onafhankelijke controle-instantie (CI). Deze wordt aangewezen door de stichting Holland Varken.
De periode van 1 januari tot 1 april 2027 geldt als overgangsfase. In deze periode blijft ook Kiwa CBS actief als toezichthouder. Daarmee is er tijdelijk sprake van toezicht vanuit zowel de nieuwe private kwaliteitsregeling als de bestaande toezichtstructuur.
Risicogericht toezicht
De automatische classificatieapparatuur registreert de weeg- en classificatiemetingen digitaal. Deze gegevens worden vanuit de databases van de apparatuur doorgestuurd naar een centrale database van Holland Varken.
De onafhankelijke controle-instantie kan deze gegevens gebruiken om het toezicht risicogericht in te richten. Op basis van de beschikbare informatie kunnen controles worden uitgevoerd op onderdelen van het slacht-, weeg- en classificatieproces waar aanleiding toe is.
De controle-instantie rapporteert de bevindingen aan de stichting Holland Varken en aan de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).
De NVWA blijft verantwoordelijk voor het eerstelijnstoezicht op de naleving van de marktordening. Dit toezicht blijft een publieke taak.
Bron: POV
