De landbouw staat voor de grote uitdaging om te verduurzamen met behoud van een verdienmodel. Daar is vakmanschap, innovatiekracht en ondersteunend beleid voor nodig. Veel boeren zijn op zoek naar duidelijkheid rondom duurzame landbouw. Voorbeeldbedrijven laten zien dat de weg naar verduurzaming voor iedere boer en ieder bedrijf anders is.
Ter inspiratie voor uiteenlopende vormen van verduurzaming in de landbouw is er een rapport verschenen met ruim 50 voorbeelden van innovatieve landbouwbedrijven. Zij vonden hun weg in verduurzaming, maar dat geldt nog niet voor alle boeren. Zij zijn op zoek naar duidelijkheid en kaders, blijkt uit de podcast ‘College Boer’. In de vragen rondom de transitie naar een duurzame landbouw is er veel aandacht voor een goed economisch verdienmodel voor de boeren. Volgens een studie waarbij naar verschillende bedrijfstypes is gekeken is daar stimulerend en duidelijk flankerend beleid voor nodig, omdat de uitvoering van milieumaatregelen zorgt voor forse inkomensverliezen in de akkerbouw en melkveehouderij.
Scala aan duurzame voorbeelden
Het rapport ‘Innovatie en perspectief voor de landbouw’ stelt dat de verduurzaming van de landbouw kansen biedt. Daarbij gaat het niet alleen om de productie van voedsel en veevoer met bijvoorbeeld precisielandbouw en innovatieve technieken. Er liggen ook kansen voor de productie van bijvoorbeeld energie en grondstoffen voor biobased bouwen. Ook natuurinclusief boeren en de burger op het erf bieden kansen. Het rapport biedt informatie en laat de voorbeeldbedrijven aan het woord.
Zo laat het rapport innovatieve toepassingen van zonnepanelen zien. Bij een kwekerij zijn er drijvende zonnepanelen in het waterbassin, hiermee wordt oppervlakte benut die anders ongebruikt blijft. In Culemborg zijn 985 verticale zonnepanelen op de landbouwgrond van agrariër Gijs de Raad geplaatst. De verticale zonnepanelen kunnen aan beide zijden stroom opwekken, gedurende de hele dag. Tussen de zonnepanelen laat De Raad vee grazen of teelt hij lage gewassen. De afstand tussen de rijen zonnepanelen biedt voldoende ruimte voor landbouwvoertuigen. Ook komt er voldoende licht en water op de grond, waardoor de bodemkwaliteit en biodiversiteit gelijk blijft.
Milieumaatregelen: alleen met ondersteunend beleid
Een studie door Wageningen Economic Research laat zien dat een duidelijk en ondersteunend beleid nodig is om de transitie naar duurzame landbouw vorm te geven. De studie heeft diverse milieumaatregelen geanalyseerd en geconcludeerd dat de maatregelen effectief zijn. Maar tegelijkertijd zorgen de maatregelen voor een forse inkomensdaling voor de melkveehouder en akkerbouwer. De verwachte inkomensverliezen ten opzichte van het huidige inkomen worden berekend op 28% tot 201% voor de melkveehouderij. Voor de akkerbouw is er een verwacht inkomensverlies van 10% tot 63%. Dat betekent een ernstige bedreiging voor het voortbestaan van bedrijven.
Het rapport benoemt de combinatie van vakmanschap, innovatiekracht en goed flankerend beleid de sleutel tot succes. Dan behoort de transitie naar een landbouw die produceert binnen milieugrenzen tot de mogelijkheden.
Bron: Groen Kennisnet
