Uvc-licht is een type ultraviolet licht dat dodelijk is voor bacteriën en virussen. Het zou in varkensbedrijven dus ingezet kunnen worden om te desinfecteren en de bioveiligheid te verbeteren. Toch komt er heel wat bij kijken om uvc-licht veilig en effectief te gebruiken. Ook is er kennis nodig over het onderhoud. Het Amerikaanse Swine Health Information Center gaf daarom een workshop. Tijdens het evenement werden de belangrijkste aandachtspunten voor het gebruik van uvc-licht opgesomd. We geven een overzicht.
Allereerst is het belangrijk om de wetenschap achter uvc te begrijpen. Ultraviolet licht bestaat uit korte golflengten die niet door het menselijke oog waarneembaar zijn. We denken vaak dat uv een paars licht is, maar dit wordt veroorzaakt door een reactie van uv met fosfor in de omgeving. Het ultraviolet licht zelf kunnen we niet zien.
Uvc
Uvc is een type van ultraviolet licht met golflengten tussen 200 en 280 nm. De korte golflengten creëren een elektromagnetische straling die reacties veroorzaakt in organische moleculen. Cellen, waaronder die van bacteriën of virussen, kunnen daardoor niet meer functioneren of reproduceren. De eigenschap om mutaties in cellen te veroorzaken, brengt echter een veiligheidsrisico met zich mee. Uvc-licht is bij de mens kankerverwekkend. Het spreekt dan ook voor zich dat de nodige veiligheidsmaatregelen in acht genomen moeten worden.
Uvc mag niet blootgesteld worden aan de huid of ogen. Er is daarom een aparte kamer nodig waaruit geen licht kan lekken. We denken dan misschien meteen aan een donkere kamer, maar dit is niet nodig, aangezien uvc wordt tegengehouden door glas. Aan de ingang van de kamer moeten er waarschuwingsborden opgehangen worden. Het personeel moet bovendien voldoende training en beschermingsmateriaal krijgen. De bescherming bestaat uit een veiligheidsbril, bedekkende kledij en zonnebrandolie.
Hoe kun je nu weten of er geen uvc-licht uit de kamer lekt? Met het blote oog is het licht immers niet waarneembaar. Het Swine Health Information Center raadt daarom aan een commerciële uvc-meter aan te schaffen. Daarnaast bestaan er ook speciale papiertjes die van kleur veranderen onder invloed van uv-licht. Ze kunnen eveneens gebruikt worden om lekken op te sporen.
We hebben al gekeken naar het veilig gebruik van uvc, maar hoe kun je een goede werking garanderen?
Voor een geslaagde ontsmetting moet je rekening houden met de lichtintensiteit, de afstand tussen het licht en het oppervlak, en de tijd van de blootstelling. Daarnaast zijn ook de temperatuur en de luchtvochtigheid van belang. Bij een te hoge luchtvochtigheid heeft het licht minder effect op de pathogenen en ontstaat er gevaarlijke condens op de lamp.
Ten slotte is ook een goed onderhoud essentieel. De lampen zouden ofwel een keer per jaar, ofwel na elke 1.000 cyclussen, vervangen moeten worden. Om de drie maanden is ook een grondige reiniging van de lamp en de kamer noodzakelijk.
Op een varkensbedrijf zou het nuttig kunnen zijn om een uv-kamer in te richten voor je de stal binnenkomt. Zo kun je een barrière creëren tussen het ‘schone’ en ‘vuile’ gedeelte van het bedrijf. Ziektekiemen kunnen de stallen dan niet binnendringen. In de uv-kamer kunnen kleine voorwerpen ontsmet worden, zoals gsm’s, gereedschap en medicatie. Hou er wel rekening mee dat uvc-licht beter werkt op gladde materialen zoals metaal, glas en plastic en minder goed bij houten of stoffen voorwerpen.
Tekst: Maarten Ceyssens
